Jerzy Żenkiewicz

Rodzinne drogi

Wysyłamy w ciągu 5 dni
Przekierowanie do ibuk.pl
ISBN:
978-83-231-3889-1
Rok wydania:
2017
Liczba stron:
252
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Format:
158 x 228 mm
Wydawca:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

31,20 zł

miękka

Jerzy Żenkiewicz

Rodzinne drogi

Kategoria produktu:

Rodzinne drogi to książka o charakterze popularno-naukowym. Jest rezultatem wieloletnich poszukiwań, kwerend i badań autora z zakresu historii życia Polaków, głównie ziemiaństwa, na Żmudzi. Badania te zostały wsparte nowoczesnymi aplikacjami internetowymi i wynikami badań genetycznych DNA. Autor ciekawie opisał pięciusetletnie dzieje pobytu na Żmudzi nie tylko swej rodziny, lecz także wielu innych osób: krewnych, powinowatych i przyjaciół, które mocno wrosły w polską i litewską ziemię. W książce jest więc mowa m.in. o: Bączkowskich, Bielawskich, Bielskich, Butrymach, Hafferach, Hurczynach, Kierbedziach, Komarach, Kotlarczykach, Kozłowskich, Manteufflach, Mineykach, Nagurskich, Niekraszach, Paszkiewiczach, Rakowskich, Sobieszczańskich, Staniewiczach, Szymkiewiczach, Tyszkiewiczach, Urbanowiczach czy Wielhorskich.

Autor, przedstawiając losy swej rodziny, krewnych i osób zaprzyjaźnionych, nakreślił towarzyszącą im sytuację polityczną, gospodarczo-ekonomiczną, społeczną i kulturalno-oświatową. Pozwala to lepiej zrozumieć decyzje podejmowane przez opisywane rody na przestrzeni ostatnich wieków, a także determinację Polaków, by przetrwać na Żmudzi i w Cesarstwie Rosyjskim oraz by po II wojnie światowej jako wygnańcy zaadoptować się do nowej rzeczywistości Polsce.

Wartościowym elementem książki jest zawarty w niej materiał ikonograficzny. Obszerny zbiór fotografii o unikalnym charakterze został zebrany przez autora w okresie kilkudziesięciu lat i pochodzi z krajowych oraz  zagranicznych zbiorów prywatnych. Fotografie te wraz z barwnymi opisami stanowią równoległą do tekstu narrację, uatrakcyjniając odbiór książki.

Wstęp / 11

Rozdział I. Odległe początki
Za Piasta / 19
Za Zygmuntów / 21
Wędrówka z Polski na Litwę / 23

Rozdział II. Okres od XVII wieku do I wojny światowej
Informacje archiwalne / 27
Pień genealogiczny Żenkiewiczów / 32
Spokrewnieni (pokolenie I): kto? / 36
Spokrewnieni (pokolenie II): Mineykowie / 37
Szawkoty / 38
Poszuszwie / 46
Spokrewnieni (pokolenie III): Tyszkiewiczowie / 49
Możliwości studiowania / 52
Kontakty z Kierbedziami / 54
Kolej Transsyberyjska i Józef Żenkiewicz / 55
Polacy w Petersburgu / 62
Spokrewnieni (pokolenie IV): Bielscy / 67
Nagurscy / 74

Rozdział III. Okres od początku I wojny światowej do początku II wojny światowej
I wojna światowa i rewolucja bolszewicka / 79
Hallerczyk / 82
Sytuacja polityczna u schyłku I wojny światowej / 83
Sytuacja Polaków w Republice Litewskiej po I wojnie światowej / 87
Powrót do Adamajci / 96
Dzielna babcia Mania / 99
Żenkiewiczowie w okresie międzywojennym / 102
Nowy nabytek – Gudele / 112
Zajęcia zawodowe i społeczne / 115
Butrymowie i inne wzajemne kontakty / 118

Rozdział IV. Okres II wojny światowej
Początek wojny / 125
Okupacja sowiecka / 127
Spokrewnieni (pokolenie V): Staniewiczowie / 131
Wywózki i wyrok NKWD / 138
Okupacja niemiecka / 141
Działalność konspiracyjna w AK / 143
Ostatnie miesiące pobytu na Żmudzi / 147
Ucieczka do Polski / 151

Rozdział V. Okres po II wojnie światowej
Przystanek w Przysieku / 157
Przez Toruń na Pałuki / 159
Górki Zagajne / 163
Na Pałukach / 167
Szkoła i studia / 173
Kariera zawodowa rodzeństwa Żenkiewiczów / 179
Spokrewnieni (pokolenie VI): Bączkowscy / 196
Rodzina Jerzego i Ireny Żenkiewiczów / 200
Hafferowie / 208
Spokrewnieni (pokolenie VII): Sobieszczańscy / 210
Rodzina Macieja i Anny Żenkiewiczów / 213

Rozdział VI. Ewolucja nazwisk i nowoczesne techniki wspomagające badania genealogiczne
Ewolucja nazwisk / 217
Przykład zmiany nazwiska wymuszony przez aparat państwowy / 218
Wykorzystanie Internetu do badań genealogicznych / 221
Genealogia genetyczna / 222

Zakończenie / 227
Bibliografia / 233
Indeks nazwisk / 239

  • prof. Grzegorz Błaszczyk

    Książka ta ma charakter popularno-naukowy w najlepszym tego słowa znaczeniu. Autor omawia dzieje swojej rodziny na szerokim tle historycznym dziejów Polaków i ziem polskich w omawianych okresach. Rodzina Żenkiewiczów nie należała do zamożnej szlachty żmudzkiej, była raczej średnio zamożna. Takie też było jej środowisko, a więc rodziny Mineyków, Bielskich, Butrymów, Nagurskich czy Staniewiczów z wyjątkiem Tyszkiewiczów, którzy należeli do arystokracji polskiej na Żmudzi. I choć w szczegółach czasami spotykamy się z nieścisłościami czy wręcz z błędami, to nie mają one większego znaczenia w tego typu pracy. W zasadniczych zarysach oddaje ona bowiem wiernie tło historyczne omawianych zagadnień. Należy podkreślić, że mało jest podobnych opracowań i wspomnień dotyczących szlachty żmudzkiej i każda praca z tego zakresu musi wywoływać żywe zainteresowanie. Zainteresowanie jest tym większe, że spotykamy się z pracą oryginalną, zawierającą wiele nowych szczegółów i mającą sporo zalet, o czym niżej. Na szczególne wyróżnienie zasługuje szata ilustracyjna tej książki: niezwykle obfita, oryginalna i interesująca dla każdego Czytelnika. Rację ma Autor tej książki pisząc, że ilustracje i ich opisy „są równie ważne co tekst główny” (s. 16). Warto jeszcze zwrócić uwagę na nietypowy, ostatni rozdział tej książki, w którym jej Autor pokrótce omówił kwestię roli internetu w badaniach genealogicznych. Jest to kwestia będąca w sferze zainteresowań zawodowych historyków. Jednak najciekawsze jest coś innego w tym rozdziale – poddanie się badaniom genetycznym przez Autora, konkretnie – jego chromosomu Y. Rezultatem tych badań jest ustalenie, że jego chromosom Y jest charakterystyczny dla ludności ugro-fińskiej oraz bałtyckiej. Innymi słowy, jest to przesłanka przemawiająca za jego pochodzeniem nie tyle od Słowian, ile raczej od Bałtów. Zatem jest to przesłanka - ale nie dowód – wskazująca raczej na bałtyckie, czyli konkretnie litewskie pochodzenie Żenkiewiczów. Hipoteza ta stoi w sprzeczności z tezą zawartą w tej pracy o polskim pochodzeniu tej rodziny, rzekomo z ziemi sandomierskiej. Nie rozwijając bliżej tej kwestii, pozostaje przyjąć, że sprawa pochodzenia Żenkiewiczów nadal jest otwarta, choć są przesłanki przemawiające raczej za litewskim pochodzeniem tej rodziny. W sumie prezentowaną książkę Jerzego Żenkiewicza można polecić z czystym sumieniem wszystkim miłośnikom historii regionalnej, dziejom szlachty polskiej i Polaków na Żmudzi, a szerzej – na Litwie historycznej. Fragment recenzji

Napisz recenzję

Napisz własną recenzję

Captcha
  • Jerzy Żenkiewicz

    Elektronik, informatyk, jeden z pionierów budowy polskiego Internetu, od 1977 r. związany zawodowo z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jest również badaczem historii Kresów Północno-Wschodnich, głównie Litwy Kowieńskiej z okresu międzywojennego. Autor kilkudziesięciu publikacji, w tym czterech książek, z tego obszaru tematycznego.

Produkty Powiązane

Zobacz wszystkie

Inne produkty z tej kategorii

Newsletter

Jeśli są Państwo zainteresowani otrzymywaniem aktualnych informacji z Wydawnictwa Naukowego UMK, prosimy o zapisanie się do listy odbiorców naszego newslettera.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum