• Home
  • Nauki teologiczne
  • Kościół w polskich katechizmach i podręcznikach do nauki religii dla dzieci i młodzieży w latach 1945-2001

Beata Bilicka

Kościół w polskich katechizmach i podręcznikach do nauki religii dla dzieci i młodzieży w latach 1945-2001

Wysyłamy w ciągu 5 dni roboczych
Redirect to ibuk.pl
ISBN:
978-83-231-2457-3
Publication year:
2009
Pages number:
592
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Series:
Scripta Theologica Thoruniensia
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

78,00 zł

miękka

Beata Bilicka

Kościół w polskich katechizmach i podręcznikach do nauki religii dla dzieci i młodzieży w latach 1945-2001

Kategoria produktu:

Słowa włoskiego pisarza G. Papiniego (1881–1956), zamieszczone w jednym z pierwszych polskich powojennych podręczników do nauki religii, z jednej strony wskazują na wrogość do Kościoła katolickiego, a z drugiej na ogromne jego umiłowanie. Zjawisko pejoratywnego stosunku do Kościoła, o którym wspomina cytowany autor, a także negacji potrzeby i sensowności jego istnienia, występuje także w XXI wieku z równie dużym, a może nawet i większym nasileniem niż w czasach Papiniego. Charakterystycznym jego przejawem jest postawa, także części samych chrześcijan, wyrażona w skrajnym sformułowaniu: „Jezus – tak, Kościół – nie”. J. Ratzinger, obecny papież Benedykt XVI mówi, że wydaje się ona czymś typowym dla sposobu myślenia całej generacji dzisiejszych Europejczyków, w znacznej mierze „zmęczonych” Kościołem. Antyeklezjalne nastawienie dostrzec można także wśród polskich katolików. Wskazuje na nie M. Rusecki w refleksji nad problemami współczesnego Kościoła: „W Kościele katolickim zaczyna powstawać moda na postawy antyeklezjalne. Szerzy się ona zwłaszcza wśród młodzieży, ale nie tylko. Zjawisko to występuje głównie na Zachodzie, ale zaczyna przenikać i do nas. Wprawdzie – jak dotąd – dotyczy niezbyt wielkiej liczby w skali całej populacji wierzących, ale lekceważyć go nie można. Dlaczego tak się dzieje, że część chrześcijan wierzy w Chrystusa, a odrzuca Kościół?”. Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa, gdyż złożone jest zjawisko, którego dotyczy. M. Rusecki wskazuje tylko na niektóre z przyczyn: oświeceniowe dziedzictwo, które ciąży na współczesnej mentalności; kryzys instytucjonalizmu, który dostrzega dzisiaj wielu socjologów i historyków; protestantyzacja mentalności katolików i idea Kościoła niewidzialnego rozwijana przez teologię liberalną; błędy ludzi Kościoła popełnione zwłaszcza w przeszłości; fałszywe rozumienie Kościoła wynikające z niepełnej, a nawet znikomej świadomości eklezjalnej (Rusecki mówi o świadomości eklezjologicznej) wielu katolików.

Wykaz skrótów /11
Wstęp /13 

Rozdział I
Pojęcie Kościoła w nauczaniu Kościoła katolickiego /23
1. Rozumienie Kościoła do Soboru Trydenckiego /24
1.1. Okres apostolski (I wiek) /24
1.2. Tradycja patrystyczna (do VII wieku) /29
1.3. Średniowiecze (VIII-XV wiek) /38
2. Rozumienie Kościoła od Soboru Trydenckiego do Watykańskiego I /44
2.1. Sobór Trydencki i zagadnienie Kościoła w Katechizmie Rzymskim (1566) /44
2.2. Potrydencka idea Kościoła - definicja Kościoła według Roberta Bellarmina /48
2.3. Idea Kościoła w okresie oświecenia /51
3. Eklezjologia XIX i XX wieku do Soboru Watykańskiego II /53
3.1. Nowe próby ujęcia idei Kościoła na początku XIX wieku /53
3.2. Perspektywa eklezjologiczna Soboru Watykańskiego I /55
3.3. Kościół jako Mistyczne Ciało Chrystusa w świetle Satis cognitum Leona XIII (1896) i Mystici Corporis Christi Piusa XII (1943) /58
4. Idea Kościoła w nauczania Soboru Watykańskiego II /63
4.1. Ecclesia, quid dicis de te ipsa jako podstawowa perspektywa Vaticanum II /63
4.2. Myśli przewodnie i struktura Konstytucji dogmatycznej o Kościele Lumen gentium /66
4.3. Kościół jako misterium i sakrament zbawienia /73
4.4. Kościół Chrystusa nowotestamentalnym Ludem Bożym /78
4.5. Mistyczne Ciało Chrystusa /83
4.6. Communio /85
5. Istotne elementy katolickiej eklezjologii po Soborze Watykańskim II /90
5.1. Interpretacja soborowych idei Kościoła w dokumentach Kongregacji Nauki Wiary i dokumentach Międzynarodowej Komisji Teologicznej /91
5.2. Kościół w posoborowych dokumentach katechetycznych /99
5.2.1. Ogólna instrukcja katechetyczna Directorium Catechisticum Generale (1971) /100
5.2.2. Adhortacja Jana Pawła II Catechesi tradendae (1979) /103
5.2.3. Katechizm Kościoła Katolickiego (1992) /106
5.2.4. Dyrektorium ogólne o katechizacji (1997) /116 

Rozdział II
Idea Kościoła w katechizmach i podręcznikach do nauki religii w latach 1945-1971 /121
1. Pojęcie Kościoła w katechizmach i podręcznikach do nauki religii okresu międzywojennego i ich wpływ na publikacje powojenne /122
1.1. Programy nauczania religii w okresie międzywojennym /122
1.2. Kościół w wybranych katechizmach i podręcznikach do nauki religii /124
1.2.1. Katechizmy W. Gadowskiego i podręczniki Z. Bielawskiego /125
1.2.2. Inne katechizmy i podręczniki do nauki religii /132
2. Kontekst historyczny katechizacji w Polsce po 1945 roku /145
2.1. Nauczanie katechetyczne w pierwszych latach po drugiej wojnie światowej /145
2.2. Katecheza parafialna w latach 1950-1956 /149
2.3. Szkolne nauczanie religii w latach 1956-1961 /151
3. Pojęcie Kościoła w katechizmach i podręcznikach do programu nauczania religii z 1946 roku /155
3.1. Katechizmy oraz podręczniki dla przygotowania dzieci do pierwszej spowiedzi i Komunii św. /156
3.2. Inne katechizmy dla dzieci /172
3.3. Podręczniki do historii biblijnej /179
3.4. Podręczniki do nauki wiary i moralności /181
3.5. Podręczniki dla szkoły średniej /184
3.6. Katechizmy dla młodzieży /192
4. Pojęcie Kościoła w katechizmach i podręcznikach do programu nauczania religii z 1957 roku /198
4.1. Publikacje E. Materskiego i N. Hekker /199
4.2. Seria podręczników Życie religijne Z. Baranowskiego i J. Noryśkiewicza /211
4.3. Inne katechizmy i podręczniki do nauki religii /217
4.3.1. Katechizmy komunijne i katechizmy dla młodzieży /217
4.3.2. Podręczniki do historii biblijnej Starego i Nowego Testamentu /225
5. Podsumowanie i próba oceny pojęcia Kościoła w powojennych katechizmach i podręcznikach do nauki religii /228 

Rozdział III
Soborowy obraz Kościoła w katechizmach i podręcznikach do nauki religii dla dzieci w latach 1971-1990 /241
1. Eklezjalne ukierunkowanie katechezy w nowych kierunkach katechetycznych /242
1.1. Katecheza kerygmatyczna /243
1.2. Katecheza antropologiczna /247
1.3. Katecheza integralna /253
2. Zagadnienie Kościoła w programie katechizacji dzieci szkoły podstawowej z 1971 roku /255
2.1. Ramowy program katechizacji w zakresie szkoły podstawowej /255
2.2. Programy szczegółowe: jezuicki i warszawsko-kielecki /263
3. Kościół w serii podręczników dla uczniów szkoły podstawowej do I wersji programu (jezuickiej) /279
3.1. Bóg z nami /280
3.2. Katechizm religii katolickiej /292
4. Kościół w podręcznikach E. Materskiego i N. Hekker do II wersji programu (warszawsko-kieleckiej) /315
5. Nauka o Kościele w katechizmach i podręcznikach do nauki religii wykraczających poza ramy programów szczegółowych /322
6. Podsumowanie i próba oceny recepcji soborowej eklezjologii w podręcznikach dla dzieci szkoły podstawowej /349 

Rozdział IV
Soborowy obraz Kościoła w podręcznikach do nauki religii dla młodzieży w latach 1971-1990 /355
1. Zagadnienie Kościoła w programie katechizacji młodzieży z 1971 roku /356
1.1. Ramowy program katechizacji w zakresie szkoły średniej /356
1.2. Programy szczegółowe /364
1.2.1. Pierwsza wersja (poznańska) /365
1.2.2. Druga wersja (krakowska) /370
1.2.3. Trzecia wersja (warszawska) /375
1.2.4. Czwarta wersja (lubelska) /378
2. Kościół w serii podręczników Wiara i życie chrześcijanina W. Koski (do I wersji programu) /381
3. Kościół w podręczniku dla klasy I z serii Spotkania z Bogiem (do III wersji programu) /387
4. Kościół w serii podręczników H. Łuczaka (do IV wersji programu) /390
5. Nauka o Kościele w katechizmach i podręcznikach dla pojedynczych klas /398
6. Podsumowanie i próba oceny recepcji soborowej eklezjologii w podręcznikach dla młodzieży /403 

Rozdział V
Zagadnienie Kościoła w podręcznikach do nauki religii dla dzieci i młodzieży w latach 1990-2001 /409
1. Kontekst historyczny katechizacji w Polsce po 1989 r. /410
1.1. Powrót religii do szkół w 1990 r. /410
1.2. Nauczanie religii w szkole wobec reformy oświaty w 1999 r. /416
2. Zagadnienie Kościoła w podstawie programowej i programie nauczania religii z 1999 r. /420
3. Kościół w podręcznikach dla dzieci szkoły podstawowej /429
3.1. Nowe wydania podręczników Bóg z nami i Katechizm religii katolickiej /429
3.2. Seria podręczników W drodze do miłości Ojca pod redakcją T. Śmiecha /437
3.3. Inne jednostkowe podręczniki dla uczniów klas I-VIII /448
4. Kościół w podręcznikach dla szkoły średniej /461
4.1. Seria podręczników Spotkania z Bogiem (kl. II-IV) /462
4.2. Seria podręczników Żyć prawdą pod redakcją J. Szpeta /471
4.3. Inne jednostkowe podręczniki dla młodzieży /474
5. Kościół w pierwszych nowych podręcznikach dla gimnazjum po reformie oświaty /483
5.1. Podręcznik dla klasy III z serii W drodze do miłości Ojca pod redakcją T. Śmiecha /483
5.2. Podręczniki z serii Przyjąć blask Bożej prawdy pod redakcją D. Jackowiak i J. Szpeta /485
5.3. Seria podręczników W drodze do Emaus /490
5.4. Seria podręczników Jezus Chrystus drogą, prawdą i życiem /508
5.5. Podręczniki P. Tomasika /520
6. Podsumowanie i próba oceny recepcji eklezjologii Katechizmu Kościoła Katolickiego w nowych podręcznikach do nauki religii /525

Zakończenie /533
Bibliografia /539
Aneks /569
Wykaz tabel i schematów /583
Summary /585

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum