OPIS
Publikacja porusza tematykę dotychczas rzadko obecną w polskim piśmiennictwie naukowym. Zasadniczym celem autora było wypełnienie tej luki poprzez zbadanie, czy i w jaki sposób biblioteki uwzględniają potrzeby informacyjne osób nieheteronormatywnych, oraz sprawdzenie, czy pracownicy polskich bibliotek publicznych są dobrze przygotowani do pracy z użytkownikami zmagającymi się z niesprawiedliwą oceną społeczną.
W ramach badań oceniono zakres wiedzy bibliotekarzy na temat społeczności LGBTQ+ (kwestionariusz wypełniło 1038 respondentów) oraz zdiagnozowano potrzeby zarówno przedstawicieli mniejszości seksualnych, jak i środowiska bibliotekarskiego w tym kontekście. Przeprowadzone obserwacje dostarczyły informacji o podstawowych problemach związanych z aktywnością podejmowaną z myślą o osobach LGBTQ+ oraz umożliwiły określenie poziomu komfortu bibliotekarzy i osób nieheteronormatywnych w odniesieniu do oferty proponowanej przez biblioteki. Ponadto na podstawie wywiadów pogłębionych udało się stworzyć katalog najpopularniejszych usług, dzięki którym biblioteka może pełnić misję instytucji włączającej i promującej różnorodność. Na koniec zaproponowano przykładowe rozwiązania w zakresie zaspokajania potrzeb informacyjnych społeczności LGBTQ+ w bibliotekach publicznych.
SPIS TREŚCI
Wstęp / 11
Rozdział 1. Człowiek jako istota społeczna / 29
1.1. Tożsamość społeczna jednostki / 29
1.2. Płeć biologiczna i kulturowa / 34
1.3. Rozwój psychoseksualny człowieka / 39
1.4. Tożsamość człowieka w ujęciu międzynarodowych regulacji prawnych / 44
1.5. Społeczne wyzwania związane z tożsamością płciową / 53
1.6. Wykluczenie jako element rzeczywistości społecznej / 61
1.7. Spójność społeczna i inkluzywność / 67
Rozdział 2. Społeczność LGBTQ+ i działania włączające / 75
2.1. Historia homoseksualności na świecie / 75
2.1.1. Afryka / 76
2.1.2. Azja i Australia / 80
2.1.3. Europa / 84
2.1.4. Ameryka / 91
2.2. Historia społeczności LGBTQ+ w Polsce / 103
2.3. Sytuacja społeczna osób LGBTQ+ w Polsce / 112
2.3.1. Postawa państwa / 113
2.3.2. Misyjność organizacji pozarządowych i aktywistów LGBTQ+ / 118
2.3.3. Inicjatywy sektora biznesowego / 127
2.4. Kultura queer i jej znaczenie w promowaniu różnorodności / 132
Rozdział 3. Aktywność bibliotek podejmowana w odniesieniu
do społeczności LGBTQ+ jako przedmiot zainteresowania bibliologii i informatologii / 153
3.1. Model poszukiwania literatury na temat działalności bibliotek podejmowanej w odniesieniu do osób ze społeczności LGBTQ+ / 153
3.2. Obecność problematyki działalności bibliotek prowadzonej w odniesieniu do społeczności LGBTQ+ na łamach publikacji naukowych / 154
3.2.1. Piśmiennictwo zagraniczne / 156
3.2.2. Piśmiennictwo polskie / 161
3.2.3. Wnioski płynące z ilościowej analizy zagranicznego i polskiego piśmiennictwa / 164
3.3. Działalność bibliotek prowadzona w odniesieniu do osób ze społeczności LGBTQ+ na łamach literatury naukowej – najważniejsze aspekty / 166
3.3.1. Obszary badawcze / 166
3.3.2. Wnioski płynące z analizy treściowej zagranicznego i polskiego piśmiennictwa / 188
Rozdział 4. Społeczność LGBTQ+ w środowisku bibliotecznym – od teorii do praktyki / 193
4.1. Społeczna rola bibliotek / 193
4.2. Społeczność LGBTQ+ w bibliotece / 200
4.3. Barbara Gittings – rewolucjonistka, aktywistka, bibliotekarka / 208
4.4. Biblioteka inkluzywna i różnorodna – zalecenia organizacji bibliotecznych / 216
4.4.1. International Federation of Library Associations and Institutions / 217
4.4.2. European Bureau of Library, Information and Documentation Associations / 219
4.4.3. American Library Association / 220
4.4.4. The Australian Library and Information Association / 226
4.4.5. The Library Association of Ireland / 227
4.4.6. Association des Bibliothecaires de France / 228
4.4.7. Svensk biblioteksforening / 229
4.4.8. Stotteforeningen LGBT+ Biblioteket / 231
4.5. Przykłady działań inkluzywnych w bibliotekach w odniesieniu do osób LGBTQ+ / 232
4.5.1. Świat / 233
4.5.2. Polska / 246
4.6. Tęczowe biblioteki promujące otwartość i różnorodność / 254
Rozdział 5. Biblioteka otwarta na potrzeby osób ze społeczności LGBTQ+ w opinii bibliotekarzy / 265
5.1. Przedmiot i cel badania / 265
5.2. Metoda / 266
5.3. Grupa badana i przebieg badania / 268
5.4. Wyniki / 270
5.5. Wnioski z badań / 282
5.6. Podsumowanie / 289
Rozdział 6. Biblioteka różnorodna i inkluzywna w opinii osób ze społeczności LGBTQ+ / 291
6.1. Przedmiot i cel badania / 291
6.2. Metoda / 292
6.3. Grupa badana i przebieg badania / 292
6.4. Wyniki / 295
6.5. Wnioski z badań / 307
6.6. Podsumowanie / 315
Zakończenie / 317
Załączniki / 325
Załącznik 1. Kwestionariusz dla bibliotekarzy / 327
Załącznik 2. Kwestionariusz dla osób LGBTQ+ / 337
Załącznik 3. Dobre praktyki w bibliotece w pracy z użytkownikami ze społeczności LGBTQ+ / 343
Bibliografia / 351
Spis tabel / 387
Spis ilustracji / 389
Spis wykresów / 391
Streszczenie / 393
Summary / 395
Indeks osobowy / 397
Indeks rzeczowy / 405