Uniwersytety w cieniu kryzysu. Nacjonalistyczna radykalizacja studentów Warszawy i Wiednia w okresie międzywojennym

Uniwersytety w cieniu kryzysu. Nacjonalistyczna radykalizacja studentów Warszawy i Wiednia w okresie międzywojennym to krytyczne spojrzenie na przeszłość dwóch uczelni Europy Środkowo-Wschodniej. Autorka stawia pytanie o powód, dla którego to właśnie studenci zostali awangardą nacjonalistycznych rewolucji. Analizuje praktyki i dyskursy skrajnej prawicy, której rola rosła na polskich i austriackich uniwersytetach w międzywojniu. Wykorzystując historyczne źródła i socjologiczną wyobraźnię, sięga do emocji i aspiracji „zwykłych akademików”. Pokazuje, jak organizacje samopomocowe przekształcały się w agendy antysemityzmu, jak kultura polityczna młodych naznaczona została przemocą, a brutalne ataki na żydowskich studentów i profesorów stały się codziennością. Śledzi, jak radykalna mniejszość była coraz głośniejsza i skutecznie przyciągała milczącą większość, a postulaty wykluczenia Żydów ze wspólnoty narodowej trafiły do głównego nurtu, żeby w końcu stać się oficjalną polityką rektoratów wprowadzających getto ławkowe. Praca przybliża atmosferę kryzysu i fascynację faszyzmem, ukazuje chronologię przemocy, bada nacjonalistyczne rytuały i symbole. Zestawienie szerokiej europejskiej perspektywy z historią w skali mikro daje nowe spojrzenie na II Rzeczpospolitą, I Republikę Austriacką i prawicowy radykalizm, nie tylko międzywojenny.

Nagroda KLIO II stopnia w kategorii "Monografia naukowa" (2025)

Nagroda Historyczna „Polityki” im. Mariana Turskiego w kategorii "Debiuty" (2026)
 

Rozmowy z autorką:

Polskie Radio. Jedynka
https://www.polskieradio.pl/podcasty/odrodzona-nieznana/antysemityzm-na-polskich-uczelniach-zjawisko-analizuja-jaroslaw-szczepanski-i-izabela-mrzyglod

Polskie Radio. Dwójka
https://www.polskieradio.pl/8/650/Artykul/3579683,jak-studenci-z-wiednia-i-warszawy-zostali-awangarda-nacjonalistycznych-rewolucji 

Rozmowa prof. Dariusza Libionka z dr Izabelą Mrzygłód
https://www.youtube.com/watch?v=vMPhTWKLnLc

- Uniwersytety w cieniu kryzysu. Nacjonalistyczna radykalizacja studentów Warszawy i Wiednia w okresie międzywojennym