OPIS
Niniejszy tom stanowi wybór referatów naukowych zaprezentowanych podczas XXIX Ogólnopolskiego Zjazdu Historyków Ustroju i Prawa oraz Doktryn Polityczno-Prawnych, który odbył się w Toruniu w dniach 21–22 września 2023 r. Tematem przewodnim obrad była przydatność dyscyplin historycznoprawnych dla współczesnej nauki i dydaktyki prawa – zarówno w kontekście obserwowanego osłabienia znaczenia argumentacji historycznoprawnej w debacie nad aktualnymi problemami prawa pozytywnego, jak i w świetle postępującego ograniczania zakresu przedmiotów historycznoprawnych w programach studiów prawniczych.
Zebrane w niniejszym tomie artykuły ukazują szerokie i zróżnicowane spektrum problematyki badawczej – od prawa rzymskiego, poprzez historię ustroju i prawa polskiego, aż po dzieje najnowsze oraz historię doktryn polityczno-prawnych. Ich wspólnym mianownikiem jest przekonanie o niegasnącej wartości refleksji historycznoprawnej i jej roli w rozumieniu współczesnych zjawisk prawnych, a także w procesie intelektualnego i etycznego kształtowania młodych adeptów nauki prawa.
Publikacja ta ma zatem na celu nie tylko utrwalenie dorobku Zjazdu, lecz także przypomnienie, że sięganie do historii prawa pozostaje nieodzownym elementem odpowiedzialnego uprawiania nauki prawniczej i twórczej refleksji nad współczesnością.
SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów /
7
Wstęp / 9
Adam Bosiacki
Nauka i nauczanie historii prawa w czasach postkomunizmu i globalizacji. Zagadnienia podstawowe / 11
Judyta Dworas-Kulik
Zwalczanie działalności komunistycznej w okresie międzywojennym na obszarze byłego zaboru austriackiego w aktach Archiwum Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie / 27
Piotr Konrad Fiedorczyk, Kamil Niewiński
Stan zawieszenia wymiaru sprawiedliwości w okresie Polski Ludowej w praktyce orzeczniczej sądów III RP / 45
Bohdan Halczak
Jak pisać historię administracji publicznej? Uwagi metodologiczne / 67
Robert Jastrzębski
Znaczenie historii prawa polskiego we współczesnej praktyce prawnoustrojowej. Wybrane zagadnienia / 85
Rafał Kania
Ogrody działkowe jako element społeczeństwa obywatelskiego na tle przemian ideologicznych i prawnych w Polsce / 107
Józef Koredczuk
Dyskurs prawniczy w sprawie pojęcia jurysprudencji pomiędzy Aleksandrem Thisem, Augustem Heylmanem i Romualdem Hubem / 125
Joanna Kruszyńska-Kola
Dyskusja na temat jednolitości orzecznictwa w sprawach cywilnych na łamach „Głosu Prawa” w latach 1924–1925 i jej znaczenie dla współczesnej refleksji / 137
Izabela Lewandowska-Malec
Przydatność wiedzy z zakresu historii prawa polskiego w praktyce sądowej / 153
Elżbieta Loska
Kapłani a wybór urzędników w republikańskim Rzymie / 175
Dariusz Mańka
Nauczanie prawa we Francji doby Oświecenia / 191
Mateusz Mataniak
Sąd Apelacyjny w Wilnie (1919–1939). Zarys problematyki / 223
Krzysztof Seroka
Elementy materialnej tradycji prawnej dawnej Polski we współczesnym procesie stanowienia i stosowania prawa – wybrane przykłady / 259
Bronisław Sitek
Nowe trendy badawcze w światowej i polskiej romanistyce w latach 2018–2022 / 275
Marek Sobczyk
Czy wierzyciel może żądać zapłaty kary umownej, jeżeli nie poniósł szkody? Argumenty historyka prawa / 295
Łukasz Szymański
Wpływ konserwatystów wschodniogalicyjskich na rozwój nauki prawa – przyczynek do badań / 317
Bartosz Kamil Truszkowski
Czego nauczyło nas prawo o aktach stanu cywilnego z czasów II Rzeczypospolitej? Charakterystyka rejestracji metrykalnej w przekroju całego kraju / 331
Izabela Wasik
Organizacja ruchu kolejowego w monarchii habsburskiej – perspektywa historyczno-prawna / 359
Eryk Zywert
Wakufy w II Rzeczypospolitej – między teorią a praktyką / 375
Zdjęcia / 393