Piotr Grochowski

Dziady. Rzecz o wędrownych żebrakach i ich pieśniach

Nakład wyczerpany

ISBN:
978-83-231-2383-5
Publication year:
2009
Pages number:
388
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Series:
Paralele: Folklor - Literatura - Kultura
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

38,00 zł

miękka

Piotr Grochowski

Dziady. Rzecz o wędrownych żebrakach i ich pieśniach

Kategoria produktu:

PARALELE to seria wydawnicza, w ramach której publikowane są studia i monografie mieszczące się w nurcie współczesnej komparatystyki i badań interdyscyplinarnych z pogranicza folklorystyki, literaturoznawstwa oraz antropologii kultury.

DZIADY. RZECZ O WĘDROWNYCH ŻEBRAKACH I ICH PIEŚNIACH Bohaterami niniejszej książki są wędrowni dziadowie-żebracy. Stanowili oni dawniej niezwykle barwną i aktywną grupę, która odgrywała istotną rolę w życiu tradycyjnych społeczności wiejskich. Byli swego rodzaju pośrednikami między światem żywych i zmarłych, modlili się, śpiewali pieśni, przynosili nowiny z dalekiego świata. Jednocześnie ze względu na swoją obcość i odmienność oraz otaczającą ich aurę tajemniczości wywoływali żywe zainteresowanie i skrajnie zróżnicowane reakcje. Wędrowni żebracy wzbudzali szacunek i strach, a zarazem byli obiektem ataków, tematem niewybrednych dowcipów, parodii oraz licznych plotek i sensacyjnych opowieści. Najbardziej frapujące jest jednak to, że dziad funkcjonował równocześnie jako swoista i wieloznaczna figura myślenia, która w różnym czasie i różnych środowiskach społecznych organizowała pewne sfery zbiorowych wyobrażeń i emocji. Ta perspektywa jest ciekawa również z tego powodu, że figura owa nie ma wyłącznie charakteru historycznego i w pewnym zakresie jest ona żywa również w myśleniu współczesnym, o czym dobitnie świadczy znany powszechnie przypadek użycia frazy „spieprzaj dziadu".

Wstęp /7

Część I
Mędrcy i oszuści
Rozdział 1. Przybysze z „tamtego świata" / 19
1.1. Dziadowie-zmarli / 19
1.2. Dziadowie-żebracy / 37
1.2.1. Dziad jako obcy-wędrowiec / 38
1.2.2. Dziad jako obcy-odmieniec / 44
1.2.3. Dziad jako pobożny chrześcijanin / 53
1.2.4. Dziad jako czarownik i znachor / 60
1.3. Dziady weselne i dziadowie-kolędnicy / 67
Rozdział 2. Cech próżniaków i złoczyńców / 93
2.1. Przemiana stosunku do żebraków /93
2.2. Katalog dziadowskich oszustw / 107
2.2.1. Uwagi wstępne / 107
2.2.2. Fałszywa pobożność / 112
2.2.3. Udawanie pielgrzymów / 114
2.2.4. Udawanie opętania lub nawiedzenia / 118
2.2.5. Fałszywi kwestarze / 120
2.2.6. Udawanie kalectwa / 122
2.2.7. Dziadowskie bale / 125
2.2.8. Dziadowskie skarby / 131
2.3. Ludowe anegdoty o dziadach / 132
2.4. Podsumowanie / 137
Rozdział 3. Lirnicy i emisariusze / 139
3.1. Dziadowie-lirnicy / 139
3.2. Szpiedzy i emisariusze / 161
Rozdział 4. Dziadowskie rzemiosło / 168
4.1. Środki „aktorskie" / 168
4.2. Sposoby zarobkowania / 174
4.3. Tajne organizacje / 181

Część II
Pieśni z repertuaru wędrownych dziadów-żebraków
Rozdział 1. Co to jest pieśń dziadowska? /191
1.1. Definicje i klasyfikacje / 191
1.2. Sposób funkcjonowania pieśni z repertuaru
dziadowskiego / 201
1.3. Repertuar pieśniowy dziadów-żebraków / 210
Rozdział 2. W kręgu poetyki / 224
2.1. Tematy / 225
2.2. Kompozycja zdarzeń / 229
2.3. Czas i przestrzeń / 240
2.4. Wzbudzanie lęku i litości / 249
Rozdział 3. W kręgu idei i funkcji / 264
3.1. Obraz świata / 264
3.2. Funkcje pieśni śpiewanych przez dziadów-żebraków / 284

Zakończenie /292

Aneks / 297
Legendy hagiograficzne / 300
Legendy maryjne / 310
Legendy apokryficzne / 319
Pieśni o śmierci / 333
Pieśni o końcu świata / 342
Pieśni o upadku obyczajów / 346
Pieśni nowiniarskie / 348
Ballady o dzieciobójczyni / 358
Pieśni o sierotach / 360
Inne / 367
Bibliografia / 372
Wykaz ilustracji / 383
Dziady. The point about wandering beggars and their songs. The summary 386

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha

Inne produkty z tej kategorii

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum