Tomasz Kalniuk

Mityczni obcy. Dzieci i starcy w polskiej kulturze ludowej przełomu XIX i XX wieku

Wysyłamy w ciągu 3 dni
Redirect to ibuk.pl
ISBN:
978-83-231-3259-2
Publication year:
2014
Pages number:
248
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Format:
158 x 228 mm
Series:
Toruńskie Studia Antropologiczne
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

44,00 zł

miękka

Tomasz Kalniuk

Mityczni obcy. Dzieci i starcy w polskiej kulturze ludowej przełomu XIX i XX wieku

Kategoria produktu:

W monografii Mityczni obcy. Dzieci i starcy w polskiej kulturze ludowej przełomu XIX i XX wieku Tomasz Kalniuk przygląda się mitowi organizującemu kulturę ludową w życiu codziennym i świątecznym jej przedstawicieli, koncentrując uwagę na dzieciach i starcach. Wybór ten jest nieprzypadkowy. W kulturze ludowej traktowano ich bowiem w sposób najbliższy ujęciu mitycznemu, rodzącemu postawy ambiwalentne charakteryzujące świat „obcych”. Z jednej strony byli oni typowymi przedstawicielami własnej społeczności, z drugiej natomiast jednostkami wyróżnionymi spośród „swoich”. Ich społeczna i gospodarcza marginalizacja, m.in. ze względu na nieproduktywny wiek, spotykała się z mityczną – sakralizującą waloryzacją. Dzieci i starcy umieszczeni w grupie „obcych” ilustrują wówczas zasady funkcjonowania światopoglądu mitycznego przypisywanego chłopstwu z przełomu wieku XIX i XX, a rozpiętego pomiędzy „swoim” i „obcym”.

Wykaz skrótów / 9
Wprowadzenie / 11

Rozdział pierwszy
Mityczny wymiar kultury w perspektywie kultury ludowej / 19
1.1. Mit i tradycja ludowego świata / 19
1.2. Kultura ludowa – kultura „inna” / 24
1.3. Prerogatywy mitu / 27
1.4. Życie i śmierć w obrzędowości ludowej oraz w myśleniu mitycznym / 32
1.4.1. Z sacrum krainy śmierci do życia pośród ludzi / 33
1.4.2. Ze śmierci wśród ludzi do sacrum nowego życia / 42
1.5. Świat mityczny w folklorze / 47

Rozdział drugi
Społeczny i kulturowy status dzieci oraz starców na wsi polskiej przełomu XIX i XX wieku w świetle materiałów etnograficznych i historycznych / 53
2.1 Dzieciństwo i starość – między rzeczywistością a mitem / 53
2.2. Dzieci w życiu wiejskiej społeczności / 57
2.3. Sakralny wymiar wiejskiego dziecka / 69
2.4. Starcy w kulturze ludowej / 78

Rozdział trzeci
Dzieciństwo i starość w kontekście piśmiennictwa ludowego (chłopskich pamiętników, wspomnień, listów) / 95
3.1. Piśmiennictwo ludowe (chłopskie) jako świadectwo historyczne i etnologiczne / 95
3.2. Dzieciństwo i starość w przykładach piśmiennictwa chłopskiego drugiej połowy XIX i początku XX wieku / 100
3.2.1. Tomasza Skorupki Kto przy Obrze temu dobrze (wspomnienia spisane w 1932 r.) / 100
3.2.2. Jana Słomki Pamiętnik włościanina z 1912 roku / 105
3.2.3. Stanisława Pigonia Z Komborni w świat (wspomnienia z dzieciństwa z 2. połowy XIX wieku) / 116
3.2.4. Listy Władysława Orkana jako zapis sytuacji wiejskich dzieci i starców (do 1. połowy XX wieku) / 120
3.2.5. Pamiętniki chłopów / 126
3.2.6. Życie wiejskich dzieci i starców w świetle piśmiennictwa ludowego / 135
3.2.6.1. Życie wiejskiego dziecka / 135
3.2.6.2. Życie wioskowego starca / 147
3.3. Chłopskie piśmiennictwo jako dokument społeczny / 150

Rozdział czwarty
Dzieci oraz starcy w perspektywie folkloru polskiego (zapisanego w XIX i na początku XX wieku) / 153
4.1. Folklor jako świadectwo historyczne i świadectwo kultury / 153
4.2. Sytuacja dzieci ukazana w folklorze / 158
4.2.1. Dziecko znikąd / 158
4.2.2. Dziecko cudowne i cudownie dane / 164
4.2.3. Dziecko oddane / 168
4.2.4. Dziecko przechwycone / 171
4.2.5. Dziecko demoniczne / 176
4.3. Starcy w folklorze / 181
4.3.1. Starzec boski/demoniczny / 182
4.3.2. Starzec „stamtąd” pochwycony / 184
4.3.3. Starzec darzący / 186
4.3.4. Starzec wydalony/ocalony / 191

Zakończenie / 199
Aneks / 203
Bibliografia / 211
Nota bibliograficzna / 241
Indeks osób / 243

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha

Produkty Powiązane

Show all

Inne produkty z tej kategorii

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Nie udało się otworzyć pliku PDF.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum