• Home
  • Historia wojskowa
  • Wspomnienia 1896–1945. W wojsku austriackim, w niewoli rosyjskiej, w 5 Dywizji Strzelców na Syberii, w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej i Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie

Jan Emisarski

Wspomnienia 1896–1945. W wojsku austriackim, w niewoli rosyjskiej, w 5 Dywizji Strzelców na Syberii, w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej i Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie

ISBN:
978-83-231-5257-6
Publication year:
2023
Pages number:
214
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Format:
158 x 228 mm
Series:
Wojna i pamięć
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
eISBN:
978-83-231-5258-3
DOI:
https://doi.org/10.12775/978-83-231-5258-3

miękka

Jan Emisarski

Wspomnienia 1896–1945. W wojsku austriackim, w niewoli rosyjskiej, w 5 Dywizji Strzelców na Syberii, w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej i Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie

Kategoria produktu:

Wstęp i opracowanie naukowe – Waldemar Rezmer

Wielkie znaczenie dla poznania dziejów Wojska Polskiego we wschodniej Rosji i na Syberii po obaleniu caratu w 1917 r. oraz dla zrozumienia przebiegu wydarzeń na tym obszarze podczas wojny domowej mają wspomnienia osób, które w nich bezpośrednio uczestniczyły. Ich memuary zawierają bowiem masę spostrzeżeń, opisów, charakterystyk i opinii, których badacz nie znajdzie w dokumentach. To właśnie te źródła są w stanie przekazać niepowtarzalną atmosferę tamtych, często bardzo dramatycznych, wydarzeń.

Taką niezmiernie wartościową memuarystyką są wspomnienia Jana Emisarskiego, dedykowane wnukowi Markowi Emisarskiemu, ukończone w Londynie w 1982 r. Chociaż formalnie – chronologicznie – autor opisuje swoje życie i karierę wojskową od dzieciństwa po koniec II wojny światowej, w rzeczywistości priorytetowo potraktował okres 1916–1920, czyli czas pobytu w niewoli rosyjskiej i służby w polskich formacjach wojskowych w Rosji w latach 1917–1920. Interesujące są zwłaszcza opisy walk toczonych na Uralu i na Syberii przez oddziały polskie. Jan Emisarski osobiście brał w nich udział, gdyż był adiutantem 1 Pułku Strzelców wchodzącego w skład syberyjskiej 5 Dywizji Strzelców. Arcyciekawy jest również opis jego przedzierania się w zimie 1920 r. z Krasnojarska do Warszawy, przez Nowonikołajewsk (Nowosybirsk)–Omsk–Wiatkę–Wołogdę do Leningradu, a następnie do Pskowa, skąd przeszedł przez tzw. zieloną granicę na teren kontrolowany przez oddziały łotewskie, a później przez Rygę–Dźwińsk (Dyneburg)–Wilno do stolicy niepodległej Polski.

Żałować należy, że Jan Emisarski pobieżnie zrelacjonował przebieg swojej kariery wojskowej w późniejszym czasie, chociażby w okresie 1938–1940, kiedy był attaché wojskowym RP w Budapeszcie i od września 1939 r. nadzorował ewakuację polskich żołnierzy internowanych na Węgrzech do Polskich Sił Zbrojnych formowanych we Francji i na Bliskim Wschodzie. Niedosyt czytelnik odczuwa, śledząc również dalsze koleje służby ppłk. dypl. Emisarskiego, chociażby w Egipcie, gdzie organizował Legię Oficerską i był najpierw jej dowódcą, później zaś zastępcą dowódcy. Autor wspomnień ogólnikowo potraktował także swoją służbę w Polskich Siłach Zbrojnych w Wielkiej Brytanii w latach 1943–1945.

 

Wykaz skrótów / 7
Wstęp / 11

Część I
Od 1896 do 1920 r.
1. W wojsku austriackim i w niewoli rosyjskiej / 29
2. W 5 Dywizji Strzelców na Syberii / 45

Część II
W Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej (1920–1939)
1. W Oddziale II Sztabu Generalnego i w Komisji Kontrolnej Ligi Narodów na Litwie (1920–1921) / 79
2. W attachacie w Moskwie (1921–1922) / 91
3. W Wyższej Szkole Wojennej, w linii i sztabach (1922–1938) / 101
4. Attache wojskowy w Budapeszcie (1938–1939) / 111

Część III
W Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie (1940–1945) / 123

Załączniki
Załącznik nr 1. Relacje majora Jana Emisarskiego dotyczące 5 Dywizji Syberyjskiej (październik 1917–początek 1919 r.) / 159
Załącznik nr 2. Apel Posła RP Leona Orłowskiego w Budapeszcie do rodaków przekraczających granicę polsko-węgierską / 187
Załącznik nr 3. Rozkaz nr 1 ppłk. dypl. Jana Emisarskiego, dowódcy Legii Oficerskiej / 189
Załącznik nr 4. Legia Oficerska. Zmiany ewidencyjne – personalne / 191
Załącznik nr 5. Rozkaz dowódcy Legii Oficerskiej płk. Adama Eplera / 193
Załącznik nr 6. Rozkaz oficerski nr 10 dowódcy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich gen. Stanisława Kopańskiego / 195
Bibliografia / 197
Indeks osób / 205

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum