Radosław Sioma (red.)

Litteraria Copernicana 1(3)/2009: Szaniawski

Wysyłamy w ciągu 3 dni
Przekierowanie do ibuk.pl
ISSN:
1899-315X
Rok wydania:
2009
Liczba stron:
282
Typ okładki:
miękka
Format:
200 x 250 mm
Seria:
Litteraria Copernicana
Wydawca:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

25,00 zł

miękka

Radosław Sioma (red.)

Litteraria Copernicana 1(3)/2009: Szaniawski

UWAGA! DRUK NA ZLECENIE! Realizacja druku wyłącznie po wcześniejszym opłaceniu zamówienia (ok. 14 dni)

Szaniawski stał się pisarzem w dużej mierze zapomnianym, niesłusznie marginalizowanym, znajdującym się poza zainteresowaniem literaturoznawstwa, teatrologii oraz, jak się wydaje, teatru. A przecież jego subtelna „formalnie„, ale i treściowo twórczość ma w sobie pozbawioną złudzeń mądrość, kruchą nadzieję, po wojnie - coraz bliższą rozpaczy. Również humor jego komedii i nowel, na pierwszy rzut oka staroświecki, jest znacznie mniej odległy od wrażliwości estetycznej naszych czasów, niż się wydaje.  

Przypomnieniu Szaniawskiego służy niniejszy monograficzny numer LC, na który składają się studia i rozprawy, teksty biograficzne, archiwalia, a także odpowiedzi literaturoznawców oraz ludzi teatru na ankietę - Dlaczego (nie) Szaniawski? Otwierające numer teksty traktują o pierwszym, „ludycznym„ okresie twórczości Szaniawskiego. Janusz Skuczyński w studium Jerzy Szaniawski: narodziny komedii z ducha zabawy analizuje gatunkotwórczą funkcję zabawy we wczesnych komediach autora Żeglarza (Murzyn, Papierowy kochanek, Lekkoduch i Ptak), w których gest ludyczny wnosi w ich niedoskonały świat przedstawiony „ograniczoną w czasie doskonałość„ (Johan Huizinga), stanowiąc zarazem punkt wyjścia do przezwyciężenia znamiennego dla przełomu XIX i XX wieku kryzysu tego gatunku. Cezary Bronowski natomiast (Pirandellowskie techniki teatralne w wybranych komediach Jerzego Szaniawskiego) pokazuje, jak w Papierowym kochanku i Lekkoduchu „pirandellowska„ „gra ról„ oraz oparcie kompozycji utworu dramatycznego na przenikaniu się rzeczywistości i fikcji, a także teatralizacja i karnawalizacja świata przedstawionego wykorzystane zostają w celu ekspresji dramatycznego (nie tylko w sensie literacko-teatralnym) napięcia pomiędzy życiem i „formą„ (społecznym konwenansem). Teresa Friedelówna (Literacka onomastyka w dramatach Jerzego Szaniawskiego) na przykładzie dwóch grup nazw własnych: toponimów i antroponimów, prezentuje właściwe językowi dramatów Szaniawskiego zdyscyplinowanie stylistyczne, skłonność do niedopowiedzeń, upodobanie do zagadkowości i tajemnicy. (Jest to bodajże pierwsza w ogóle rozprawa, w całości traktująca o języku dramatów Szaniawskiego). Osobne artykuły poświęcone zostały cyklowi humoresek, których bohaterem jest Profesor Tutka. Jerzy Speina (Gry narracyjne Profesora Tutki), analizując strukturę „sytuacji komunikacyjnej„ w wybranych nowelach, daje przegląd „chwytów„ narracji prowadzonej przez głównego bohatera (zaskakujące pointy, łamanie zasady dostatecznej informacji poprzez przemilczenia i niedopowiedzenia), a także społeczno-psychologiczną charakterystykę narratora i jego słuchaczy. Z kolei rozprawa Anny Krajewskiej (Tutka Milczący. O nieznanych opowiadaniach Jerzego Szaniawskiego) jest krytycznym omówieniem niepublikowanych opowiadań Jerzego Szaniawskiego, których rękopisy i maszynopisy znajdują się w zbiorach Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Jerzego Szaniawskiego w Zduńskiej Woli. Anna Nowak (Jerzy Szaniawski w Teatrze Telewizji. Trzy odsłony: „Zegarek„ (1961), „Ptak„ (1993) oraz  „Adwokat i róże„) z teatrologicznego punktu widzenia omawia relacje pomiędzy pierwowzorami literackim a inscenizacjami (tzw. adaptacje swobodne), pokazując przy tym, że utwory Szaniawskiego doskonale wpisują się w stylistykę telewizyjnego spektaklu. Wreszcie interpretacyjne studium Radosława Siomy (Prawda podziemia. O „Dziewięciu latach„ Jerzego Szaniawskiego) ukazuje ibsenowsko-egzystencjalistyczny wymiar jednej z dwóch opublikowanych po wojnie „etiud dramatycznych„ autora Łgarzy pod Złotą Kotwicą, czytanej do tej pory w duchu potocznie pojętego realizmu, co przesłaniało zawartą w nim ocenę powojennego społeczeństwa i wpisaną w utwór „świadomość absurdalną„, afirmującą absurd jako istotę rzeczywistości.

Radosław Sioma, Dlaczego Szaniawski? /4
Dlaczego (nie) Szaniawski? (ankieta): Antoni Słociński; Marek Kondrat; Roman Taborski; Włodzimierz Szturc; Maria Kalinowska /7

STUDIA I ROZPRAWY
Janusz Skuczyński, Jerzy Szaniawski: narodziny komedii z ducha zabawy /28
Cezary Bronowski, Pirandellowskie techniki teatralne w wybranych komediach Jerzego Szaniawskiego /42
Teresa Friedelówna, Literacka onomastyka w dramatach Jerzego Szaniawskiego /54
Radosław Sioma, Prawda podziemia. O Dziewięciu latach Jerzego Szaniawskiego /64
Anna Nowak, Jerzy Szaniawski w Teatrze Telewizji. Trzy odsłony: Zegarek (1961), Ptak (1993) oraz Adwokat i róże (2004) /82
Jerzy Speina, Gry narracyjne Profesora Tutki /102
Katarzyna Krajewska, Tutka Milczący. O nieznanych opowiadaniach Jerzego Szaniawskiego /124

ARCHIWALIA, MATERIAŁY
Radosław Sioma, W sprawie prasowego debiutu Jerzego Szaniawskiego /140
Jerzy Szaniawski, Spojrzenia /143
Zakończenie Papierowego kochanka w egzemplarzu Teatru Miejskiego we Lwowie /145
Radosław Sioma, Ciągłość. O Fortepianie Jerzego Szaniawskiego /151
Jerzy Szaniawski, Fortepian. Komedia w 3 aktach, akt III [redakcja z roku 1931] /155
Jerzy Szaniawski, Fortepian. Komedia w 3 aktach [poprawki z roku 1946] /167
Nina Taylor-Terlecka, „Nikła, przelotna nić moje­go głosu„. Tymon Terlecki - Jerzy Szaniawski /173
Niepublikowane opowiadania Jerzego Szaniawskiego: Profesor Tutka bierze udział w dyskusji językoznawców (Profesor Tutka rozwiązuje spór językowy), Milczenie Profesora Tutki, Profesor Tutka o sławie /182
„Zastrzeżeń nie budzi„. Szaniawski czytany przez cenzorów po „odwilży„ /193
Jerzy Chrzanowski, O Leonie Pietrzykowskim (1912-1952) /196
Korespondencja Leon Pietrzykowski - Jerzy Szaniawski (rok 1952) /212

MISTRZOWIE
Zbigniew Kloch, O Marii Renacie Mayenowej - w czasie przeszłym i teraźniejszym /250
Teresa Dobrzyńska, Maria Renata Mayenowa - w 100-lecie urodzin i 20. rocznicę śmierci /256

RECENZJE
Marta Rusek, Miniaturowe światy. Z dziejów jednoaktówki w Młodej Polsce [Anna Sobiecka] /260
Krótkie formy dramatyczne, red. H. Ratuszna i R. Sioma [Maria Jazownik] /264
Świadomość teatru. Polska myśl teatralna drugiej połowy XX wieku, red. naukowy Wojciech Dudzik [Anna Sobiecka] /268
Irina Lappo, Mrożek à la russe. Teatralna recepcja dramaturgii Sławomira Mrożka w rosyjskim kręgu językowo-kulturowym [Anna Podstawka] /271
Beate Sommerfeld, Kafka-Nachwirkungen in der polnischen Literatur. Unter besonderer Berücksichtigung der achtziger und neunziger Jahre des zwanzigsten Jahrhunderts [Małgorzata Klentak-Zabłocka] /274

VARIA
Dominika Wojtasińska, Sprawozdanie z konferencji „Bóg, byt i świat w twórczości Zbigniewa Herberta„ (Toruń, 15-17 maja 2008 r.) /278

Streszczenia/Abstracts /281

Brak recenzji

Na razie nie ma recenzji dla książki. Możesz napisać własną!!!

Napisz recenzję

Napisz własną recenzję

Captcha

Newsletter

Jeśli są Państwo zainteresowani otrzymywaniem aktualnych informacji z Wydawnictwa Naukowego UMK, prosimy o zapisanie się do listy odbiorców naszego newslettera.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum