Listy emigracyjne do rodziców (z dołączeniem listów Michała Podczaszyńskiego) 1832-1834
autorzy:
Rok wydania:2025
Nr wydania:Wydanie pierwsze
Liczba stron:727
ISBN:978-83-231-6016-8
eISBN:978-83-231-6017-5
Wstęp, komentarz rzeczowy i biogramy:Mirosław Strzyżewski
Opracowanie edytorskie:Agnieszka Markuszewska
DOI:
https://doi.org/10.12775/978-83-231-6017-5
OPIS
„Biografie trójki dozgonnych przyjaciół – Maurycego Mochnackiego, Kamila Mochnackiego i Michała Podczaszyńskiego – ilustrują trudne doświadczenie generacji młodych romantyków doby insurekcji listopadowej. Każda z tych biografii układa się w nieco inny dramat osobisty, zakończony śmiercią w bliskich odstępach czasu, z dala od rodzinnych stron. Listy są tego dramatu szczególnym zapisem. Przejmującym, gorzkim, trudnym, prawdziwie bolesnym. Znajdujemy w nich także przegląd postaw moralnych autorów wobec spraw fundamentalnych, wyborów najtrudniejszych, w obliczu biedy i życia wiedzionego z dala od najbliższych. [...] Zbiór listów braci Mochnackich i Michała Podczaszyńskiego można czytać w różnych porządkach. Przede wszystkim jako egodokument historyczno-polityczny przedstawiający kształtowanie się Wielkiej Emigracji i tworzenie ośrodków władzy politycznej (uwagi na ten temat znajdujemy w większości listów) lub jako dokument biograficzny, np. ujawniający proces powstawania dzieła życia Maurycego Mochnackiego, niedokończonej obszernej pracy historiograficznej Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831; listy notują także przemiany doraźnych poglądów politycznych nadawców, ich stosunek do europejskiej polityki, przynoszą sporo wiadomości o rodzinie. Ale bodaj ciekawsza jest warstwa refleksji wypływająca z obserwacji życia codziennego emigrantów, które stopniowo przekształca się w piekło getta polskiego na obczyźnie, ujawniając patologie, wynaturzenia, przywary, kontrowersyjne zachowania jednostkowe – to wcale bogate źródło socjospołeczne i kulturowe".
(Ze wstępu Mirosława Strzyżewskiego)
SPIS TREŚCI
„Tułactwo między swymi”. Listy emigracyjne Maurycego i Kamila Mochnackich do rodziców (Mirosław Strzyżewski) / 3
Listy braci Mochnackich. Losy wydawnicze (Agnieszka Markuszewska) / 27
Zasady edycji / 49
Wykaz skrótów / 59
Listy
1. Kamil do rodziców, 14 stycznia 1832 roku, Paryż / 63
2. Maurycy do rodziców, 14 stycznia 1832 roku, Metz, dopisek Michała Podczaszyńskiego z 20 stycznia / 89
3. Kamil do ojca, 20 stycznia 1832 roku, Paryż / 117
4. Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 21 stycznia 1832 roku, Metz / 139
5. Kamil do Maurycego, 27 lutego 1832 roku, Awinion / 151
6. Maurycy do rodziców, 4 marca 1832 roku, Metz / 159
7. Michał Podczaszyński do Marii i Bazylego Mochnackich, 6 marca 1832 roku, Metz / 173
8. Kamil do rodziców, 7 marca 1832 roku, Awinion / 187
9. Maurycy do rodziców, 9 marca 1832 roku, Metz, dopisek Michała Podczaszyńskiego / 203
10. Kamil do Maurycego, 20 marca 1832 roku, Lyon / 207
11. Maurycy i Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 27 marca 1832 roku, Metz / 209
12. Maurycy i Kamil do matki, 18 kwietnia 1832 roku, Paryż / 229
13. Maurycy i Kamil do rodziców, 12 lipca 1832 roku, Paryż / 241
14. Kamil do rodziców, 24 lipca 1832 roku, Paryż, dopisek Maurycego / 253
15. Maurycy i Kamil do rodziców, 7 sierpnia 1832 roku, Paryż / 261
16. Maurycy do matki, 20 sierpnia 1832 roku, Montmorency, dopisek Kamila / 273
17. Michał Podczaszyński do Marii Mochnackiej, 9 września 1832 roku, Paryż / 279
18. Maurycy do ojca, 16 września 1832 roku, Paryż / 283
19. Kamil i Maurycy do rodziców, 12 listopada 1832 roku, Paryż / 293
20. Maurycy i Kamil do ojca, 25 listopada 1832 roku, Paryż / 295
21. Maurycy do matki, 8 grudnia 1832 roku, Paryż / 301
22. Maurycy i Kamil do matki, 31 stycznia 1833 roku, Paryż / 307
23. Michał Podczaszyński do Marii Mochnackiej, 2 lutego 1833 roku, Paryż / 319
24. Maurycy i Kamil do matki, 14, 20–22 lutego 1833 roku, Paryż / 323
25. Maurycy i Kamil do matki, 6–9 marca 1833 roku, Paryż / 329
26. Maurycy do ojca, 5–7 kwietnia 1833 roku, Paryż–Auxerre / 339
27. Kamil do ojca, 7 kwietnia 1833 roku, Auxerre / 347
28. Maurycy i Kamil do Michała Podczaszyńskiego, 7 kwietnia 1833 roku, Auxerre / 351
29. Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 14 kwietnia 1833 roku, Paryż / 355
30. Kamil do Maurycego i Piotra Łagowskiego, 5 maja 1833 roku, Hyères / 361
31. Kamil do Maurycego i Michała Podczaszyńskiego, 14 maja 1833 roku, Hyères / 369
32. Maurycy do ojca, 18 maja 1833 roku, Paryż / 375
33. Maurycy do ojca, 27 maja 1833 roku, Paryż / 381
34. Maurycy i Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 28 lipca 1833 roku, Marly-le-Roi / 387
35. Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 7 września 1833 roku, Marly-le-Roi / 393
36. Maurycy do ojca, 8–10 września 1833 roku, Marly-le-Roi / 397
37. Maurycy do ojca, 14 października 1833 roku, Marly-le-Roi / 409
38. Maurycy do matki, 2 listopada 1833 roku, Marly-le-Roi / 415
39. Maurycy do ojca, 25 lipca 1834 roku, Paryż / 423
40. Maurycy do rodziców, 2 września 1834 roku, Paryż / 429
41. Maurycy do rodziców, 6 listopada 1834 roku, Auxerre / 437
Aneks
Uwagi wstępne / 447
1. Bazyli Mochnacki do Kamila, 30 stycznia 1832 roku, Polanka Wielka / 451
2. Bazyli Mochnacki do Maurycego, 4 grudnia 1834 roku, Lwów / 455
3. Antoni Walewski do Bazylego Mochnackiego, 20 grudnia 1834 roku, Auxerre, Stefan Dembowski do Marii Mochnackiej, 28 lutego 1835 roku, Auxerre / 459
Wykaz różnic tekstowych między rękopisami a pierwodrukiem listów / 471
Biogramy ważniejszych osób wymienionych w listach i komentarzach / 589
Bibliografia / 697
Indeks osób / 707
Listy braci Mochnackich. Losy wydawnicze (Agnieszka Markuszewska) / 27
Zasady edycji / 49
Wykaz skrótów / 59
Listy
1. Kamil do rodziców, 14 stycznia 1832 roku, Paryż / 63
2. Maurycy do rodziców, 14 stycznia 1832 roku, Metz, dopisek Michała Podczaszyńskiego z 20 stycznia / 89
3. Kamil do ojca, 20 stycznia 1832 roku, Paryż / 117
4. Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 21 stycznia 1832 roku, Metz / 139
5. Kamil do Maurycego, 27 lutego 1832 roku, Awinion / 151
6. Maurycy do rodziców, 4 marca 1832 roku, Metz / 159
7. Michał Podczaszyński do Marii i Bazylego Mochnackich, 6 marca 1832 roku, Metz / 173
8. Kamil do rodziców, 7 marca 1832 roku, Awinion / 187
9. Maurycy do rodziców, 9 marca 1832 roku, Metz, dopisek Michała Podczaszyńskiego / 203
10. Kamil do Maurycego, 20 marca 1832 roku, Lyon / 207
11. Maurycy i Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 27 marca 1832 roku, Metz / 209
12. Maurycy i Kamil do matki, 18 kwietnia 1832 roku, Paryż / 229
13. Maurycy i Kamil do rodziców, 12 lipca 1832 roku, Paryż / 241
14. Kamil do rodziców, 24 lipca 1832 roku, Paryż, dopisek Maurycego / 253
15. Maurycy i Kamil do rodziców, 7 sierpnia 1832 roku, Paryż / 261
16. Maurycy do matki, 20 sierpnia 1832 roku, Montmorency, dopisek Kamila / 273
17. Michał Podczaszyński do Marii Mochnackiej, 9 września 1832 roku, Paryż / 279
18. Maurycy do ojca, 16 września 1832 roku, Paryż / 283
19. Kamil i Maurycy do rodziców, 12 listopada 1832 roku, Paryż / 293
20. Maurycy i Kamil do ojca, 25 listopada 1832 roku, Paryż / 295
21. Maurycy do matki, 8 grudnia 1832 roku, Paryż / 301
22. Maurycy i Kamil do matki, 31 stycznia 1833 roku, Paryż / 307
23. Michał Podczaszyński do Marii Mochnackiej, 2 lutego 1833 roku, Paryż / 319
24. Maurycy i Kamil do matki, 14, 20–22 lutego 1833 roku, Paryż / 323
25. Maurycy i Kamil do matki, 6–9 marca 1833 roku, Paryż / 329
26. Maurycy do ojca, 5–7 kwietnia 1833 roku, Paryż–Auxerre / 339
27. Kamil do ojca, 7 kwietnia 1833 roku, Auxerre / 347
28. Maurycy i Kamil do Michała Podczaszyńskiego, 7 kwietnia 1833 roku, Auxerre / 351
29. Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 14 kwietnia 1833 roku, Paryż / 355
30. Kamil do Maurycego i Piotra Łagowskiego, 5 maja 1833 roku, Hyères / 361
31. Kamil do Maurycego i Michała Podczaszyńskiego, 14 maja 1833 roku, Hyères / 369
32. Maurycy do ojca, 18 maja 1833 roku, Paryż / 375
33. Maurycy do ojca, 27 maja 1833 roku, Paryż / 381
34. Maurycy i Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 28 lipca 1833 roku, Marly-le-Roi / 387
35. Michał Podczaszyński do Bazylego Mochnackiego, 7 września 1833 roku, Marly-le-Roi / 393
36. Maurycy do ojca, 8–10 września 1833 roku, Marly-le-Roi / 397
37. Maurycy do ojca, 14 października 1833 roku, Marly-le-Roi / 409
38. Maurycy do matki, 2 listopada 1833 roku, Marly-le-Roi / 415
39. Maurycy do ojca, 25 lipca 1834 roku, Paryż / 423
40. Maurycy do rodziców, 2 września 1834 roku, Paryż / 429
41. Maurycy do rodziców, 6 listopada 1834 roku, Auxerre / 437
Aneks
Uwagi wstępne / 447
1. Bazyli Mochnacki do Kamila, 30 stycznia 1832 roku, Polanka Wielka / 451
2. Bazyli Mochnacki do Maurycego, 4 grudnia 1834 roku, Lwów / 455
3. Antoni Walewski do Bazylego Mochnackiego, 20 grudnia 1834 roku, Auxerre, Stefan Dembowski do Marii Mochnackiej, 28 lutego 1835 roku, Auxerre / 459
Wykaz różnic tekstowych między rękopisami a pierwodrukiem listów / 471
Biogramy ważniejszych osób wymienionych w listach i komentarzach / 589
Bibliografia / 697
Indeks osób / 707
Recenzje
2026-01-28 14:03:40
Małgorzata Pawełczyk
[...] Listy emigracyjne do rodziców to pozycja trudna pod względem emocjonalnym, doskonale przemyślana i opracowana, bardzo potrzebna na rynku wydawniczym.
Fragment recenzji: https://miesiecznik.forumakademickie.pl/czasopisma/fa-11-2025/prawdziwe-dzieci-nieszczescia-%e2%80%a9/
Autorzy
Kamil Mochnacki
Żył w latach 1806-1833. Był żołnierzem, uczestnikiem powstania listopadowego i działaczem emigracyjnym.
Książki autora:
- Listy emigracyjne do rodziców (z dołączeniem listów Michała Podczaszyńskiego) 1832-1834Maurycy Mochnacki
Żył w latach 1803-1834. Był krytykiem literackim, publicystą, rewolucjonistą, teoretykiem romantyzmu, pianistą i jednym z przywódców powstania listopadowego.
Powiązane
Książka
Wydanie papierowe
Literaturoznawstwo
Romantyczna nieskończoność. Studium identyfikacji pojęcia
Mirosław Strzyżewski
58,00 zł
40,60 zł
Książka
Oprawa twarda
Filologia polska
Słownik polskiej krytyki literackiej 1764-1918, t. 1-3
186,00 zł
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
W „naszym pogrobowym położeniu”. Kajetan Koźmian po powstaniu listopadowym
Maciej Mycielski
od 38,00 zł
Książka
Historia nowożytna
Per aspera ad astra. Listy Leona Cienkowskiego (1822–1887)
Lubow Żwanko, Dmytro Kibkało
od 6,92 zł
1/