OPIS
W świecie zawładniętym przez nihilizm Nietzsche wypracowuje na różne sposoby definicję życia, która jest jednocześnie jego wzmocnieniem i gloryfikacją: wola mocy – życie jest tym, co dąży do rozwijania swojej mocy. Ale jak zdefiniować moc? Każda istota rozszerza swoją moc nad światem, nadając mu formę i sens, czy to poprzez proste postrzeganie, myśli, czy też działania. Aby dogłębnie zawłaszczyć świat i rozwijać swoje siły na wzór artysty tworzącego dzieło, człowiek nie może po prostu narzucać światu sensu, pozostając jakby na zewnątrz. Mocny człowiek pragnie stanowić ciało z głębokimi rzeczywistościami, jego zmaganie się ze światem i z innymi ludźmi jest wsłuchiwaniem się w to, co świat mówi o jego własnym przeznaczeniu.
SPIS TREŚCI
WSTĘP . 11
Rozdział I. CHAOS . 29
WSTĘP . 29
1. KRYTYKA IDEALIZMU W MYŚLENIU ZDROWOROZSĄDKOWYM I W NAUCE . 30
1.1. Pojęcie identyczności . 36
1.2. Pojęcie „Ja” . 40
1.3. Krytyka idealizmu – konkluzja . 45
2. KRYTYKA FILOZOFII KANTA . 47
2.1. Krytyka epistemologiczna . 48
2.2. Krytyka genealogiczna . 53
3. SUBSTRATUM ŚWIATA: CHAOS . 58
3.1. Nieprzekraczalność pozorów . 58
3.2. Głębia pozorów . 64
3.3. Świat woli mocy i stawania się . 71
KONKLUZJA . 77
Rozdział II. ŻYWE MYŚLENIE I AFIRMACJA . 81
WSTĘP . 81
1. SENS W ŻYCIU ORGANICZNYM . 84
1.1. Świat nieorganiczny . 86
1.2. Świat organiczny . 90
2. LUDZKIE MYŚLENIE JAKO WYRAZ ŻYCIA . 94
2.1. Pokrewieństwo myślenia racjonalnego z wszelkim życiem . 94
2.1. Emocje Jaźni jako źródło myślenia . 100
3. ŻYWE MYŚLENIE JAKO MOCNE ŻYCIE: STANOWIENIE CIAŁA, GŁĘBIA
I ZEBRANIE SIŁ (KOMPOZYCJA) . 106
4. STANOWIENIE CIAŁA ZE ŚWIATEM . 107
4.1. Zjawisko stanowienia ciała: milieu, istota ponad-osobowa, potencjał . 108
4.2. Afirmacja . 118
5. GŁĘBIA I ROZLEGŁOŚĆ . 120
5.1. Chaos i pozory . 126
5.2. Metafizyka . 130
6. KOMPOZYCJA . 132
6.1. Zjednoczenie życia sensu . 134
6.2. Głębia dzieła i mocniejsza jedność . 139
6.2.1. Słuchanie . 139
6.2.2. Piękno . 145
KONKLUZJA . 151
Rozdział III. ŻYWE MYŚLENIE – WZÓR GREKÓW . 153
WSTĘP . 153
1. MOC JAKO GŁĘBIA MYŚLENIA: „PRAWDA” CHAOSU . 156
1.1. Tragiczna i dionizyjska mądrość Greków jako „prawda” chaosu . 158
1.2. Przejawy dionizyjskiej mądrości w tragedii i w muzyce . 164
2. „STANOWIENIE CIAŁA”: ZNIESIENIE PODMIOTOWOŚCI
I NIESKOŃCZONOŚĆ SENSU . 175
2.1. Istotne cechy „stanowienia ciała” i ogólna estetyka . 176
2.2. Wewnętrzne więzi sensu (stanowienie ciała z…): sztuka apollińska . 180
2.2.1. Zniesienie podmiotu i nierozłączność sensu i kształtów . 180
2.2.2. Nieskończoność twórczego sensu, milieu/żywioł, wirtualność . 182
2.3. Wewnętrzne więzi sensu (stanowienie ciała z…): sztuka dionizyjska . 187
3. MAKSIMUM MOCY: ZBIERANIE SIŁ POPRZEZ KOMPOZYCJĘ FORM WYRAZU .
KOMPOZYCJA APOLLO–DIONIZOS . 197
3.1. Zebrane siły . 197
3.2. Sacrum . 201
3.3. Warunki mocnej kompozycji dzieła: wielkość sił, pokrewieństwo i opozycja . 203
KONKLUZJA . 209
Rozdział IV. SŁABOŚCI NOWOŻYTNE: HEDONIZM I MORALNOŚĆ . 211
WSTĘP . 211
1. HEDONIZM I NIHILIZM . 215
Wstęp . 215
1.1. Koncepcja przyjemności . 216
1.2. Przyjemność silnego i słabego rodzaju życia . 228
1.3. Nihilizm hedonizmu . 241
Konkluzja . 253
2. SŁABOŚĆ WSPÓŁCZESNEJ MORALNOŚCI . 255
Wstęp – krytyka tradycyjnej moralności europejskiej . 255
2.1. Słabość stanowienia ciała w nowożytnej moralności . 259
2.1.1. Aktywny i reaktywny sens moralności . 259
2.1.2. Reaktywność działań moralnych w nowoczesnym świecie . 264
2.1.2.1. Ścisły związek nowożytnej moralności z resentymentem wobec mocnego człowieka. Egalitaryzm 265
2.1.2.2. Bezosobowość nowożytnej moralności . 272
2.2. Powierzchowność moralnego sensu litości . 278
2.2.1. Litość ignoruje moc i „zrównuje w dół” . 280
2.2.1.1. Moralność jako negacja chaosu . 283
2.3. Rozproszenie i sprzeczność sił . 285
2.3.1. Brak konieczności witalnej . 286
2.3.2. Sprzeczności między moralnością a zasadniczymi wartościami świata nowożytnego 289
2.3.2.1. Wewnętrzne sprzeczności moralności nowożytnej . 289
2.3.2.2. Sprzeczność moralności z dążeniem do przyjemności i do władzy 291
KONKLUZJA . 296
Rozdział V. ROZWIĄZANIE NIETZSCHEGO . 299
WSTĘP – KU NOWEJ METAFIZYCE . 299
1. PIERWSZE ROZWIĄZANIE: STANOWIENIE CIAŁA ZE ŚWIATEM . 305
1.1. Konieczny udział bytów ożywionych w Jedności przyrody . 305
1.2. Przyroda i przekroczenie siebie w człowieku . 311
Konkluzja . 315
2. DRUGIE ROZWIĄZANIE: MOC ODERWANIA, GŁĘBI . 316
2.1. Przekraczanie własnych punktów widzenia na rzecz głębi . 317
2.2. Wykraczanie poza perspektywę ludzkiego życia . 322
2.3. Dionizos i tragizm. Jak nadać piękno głębi? . 326
3. „ŚMIERĆ BOGA” I KONIECZNOŚĆ TWORZENIA AFIRMUJĄCEJ METAFIZYKI . 332
3.1. Afirmacja życia . 338
3.1.1. Ascetyzm ideału chrześcijańskiego . 339
3.1.2. Siła oddziaływania ‘śmierci Boga’ . 343
3.2. Przejawy radykalnej afirmacji życia w epoce nowożytnej . 348
3.2.1. Nowe sensy przyrody . 350
3.2.2. Antagonizmy . 355
3.2.3. Afirmacja życia w nowożytnej sztuce . 370
KONKLUZJA . 376
PODSUMOWANIE . 379
BIBLIOGRAFIA . 387
