• Home
  • Litteraria Copernicana 1(3)/2009: Szaniawski

Radosław Sioma (red.)

Litteraria Copernicana 1(3)/2009: Szaniawski

Nakład wyczerpany

ISSN:
1899-315X
Publication year:
2009
Pages number:
282
Typ okładki:
miękka
Format:
200 x 250 mm
Series:
Litteraria Copernicana
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

25,00 zł

miękka

Radosław Sioma (red.)

Litteraria Copernicana 1(3)/2009: Szaniawski

UWAGA! DRUK NA ZLECENIE! Realizacja druku wyłącznie po wcześniejszym opłaceniu zamówienia (ok. 14 dni)

Szaniawski stał się pisarzem w dużej mierze zapomnianym, niesłusznie marginalizowanym, znajdującym się poza zainteresowaniem literaturoznawstwa, teatrologii oraz, jak się wydaje, teatru. A przecież jego subtelna „formalnie„, ale i treściowo twórczość ma w sobie pozbawioną złudzeń mądrość, kruchą nadzieję, po wojnie - coraz bliższą rozpaczy. Również humor jego komedii i nowel, na pierwszy rzut oka staroświecki, jest znacznie mniej odległy od wrażliwości estetycznej naszych czasów, niż się wydaje.  

Przypomnieniu Szaniawskiego służy niniejszy monograficzny numer LC, na który składają się studia i rozprawy, teksty biograficzne, archiwalia, a także odpowiedzi literaturoznawców oraz ludzi teatru na ankietę - Dlaczego (nie) Szaniawski? Otwierające numer teksty traktują o pierwszym, „ludycznym„ okresie twórczości Szaniawskiego. Janusz Skuczyński w studium Jerzy Szaniawski: narodziny komedii z ducha zabawy analizuje gatunkotwórczą funkcję zabawy we wczesnych komediach autora Żeglarza (Murzyn, Papierowy kochanek, Lekkoduch i Ptak), w których gest ludyczny wnosi w ich niedoskonały świat przedstawiony „ograniczoną w czasie doskonałość„ (Johan Huizinga), stanowiąc zarazem punkt wyjścia do przezwyciężenia znamiennego dla przełomu XIX i XX wieku kryzysu tego gatunku. Cezary Bronowski natomiast (Pirandellowskie techniki teatralne w wybranych komediach Jerzego Szaniawskiego) pokazuje, jak w Papierowym kochanku i Lekkoduchu „pirandellowska„ „gra ról„ oraz oparcie kompozycji utworu dramatycznego na przenikaniu się rzeczywistości i fikcji, a także teatralizacja i karnawalizacja świata przedstawionego wykorzystane zostają w celu ekspresji dramatycznego (nie tylko w sensie literacko-teatralnym) napięcia pomiędzy życiem i „formą„ (społecznym konwenansem). Teresa Friedelówna (Literacka onomastyka w dramatach Jerzego Szaniawskiego) na przykładzie dwóch grup nazw własnych: toponimów i antroponimów, prezentuje właściwe językowi dramatów Szaniawskiego zdyscyplinowanie stylistyczne, skłonność do niedopowiedzeń, upodobanie do zagadkowości i tajemnicy. (Jest to bodajże pierwsza w ogóle rozprawa, w całości traktująca o języku dramatów Szaniawskiego). Osobne artykuły poświęcone zostały cyklowi humoresek, których bohaterem jest Profesor Tutka. Jerzy Speina (Gry narracyjne Profesora Tutki), analizując strukturę „sytuacji komunikacyjnej„ w wybranych nowelach, daje przegląd „chwytów„ narracji prowadzonej przez głównego bohatera (zaskakujące pointy, łamanie zasady dostatecznej informacji poprzez przemilczenia i niedopowiedzenia), a także społeczno-psychologiczną charakterystykę narratora i jego słuchaczy. Z kolei rozprawa Anny Krajewskiej (Tutka Milczący. O nieznanych opowiadaniach Jerzego Szaniawskiego) jest krytycznym omówieniem niepublikowanych opowiadań Jerzego Szaniawskiego, których rękopisy i maszynopisy znajdują się w zbiorach Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Jerzego Szaniawskiego w Zduńskiej Woli. Anna Nowak (Jerzy Szaniawski w Teatrze Telewizji. Trzy odsłony: „Zegarek„ (1961), „Ptak„ (1993) oraz  „Adwokat i róże„) z teatrologicznego punktu widzenia omawia relacje pomiędzy pierwowzorami literackim a inscenizacjami (tzw. adaptacje swobodne), pokazując przy tym, że utwory Szaniawskiego doskonale wpisują się w stylistykę telewizyjnego spektaklu. Wreszcie interpretacyjne studium Radosława Siomy (Prawda podziemia. O „Dziewięciu latach„ Jerzego Szaniawskiego) ukazuje ibsenowsko-egzystencjalistyczny wymiar jednej z dwóch opublikowanych po wojnie „etiud dramatycznych„ autora Łgarzy pod Złotą Kotwicą, czytanej do tej pory w duchu potocznie pojętego realizmu, co przesłaniało zawartą w nim ocenę powojennego społeczeństwa i wpisaną w utwór „świadomość absurdalną„, afirmującą absurd jako istotę rzeczywistości.

Radosław Sioma, Dlaczego Szaniawski? /4
Dlaczego (nie) Szaniawski? (ankieta): Antoni Słociński; Marek Kondrat; Roman Taborski; Włodzimierz Szturc; Maria Kalinowska /7

STUDIA I ROZPRAWY
Janusz Skuczyński, Jerzy Szaniawski: narodziny komedii z ducha zabawy /28
Cezary Bronowski, Pirandellowskie techniki teatralne w wybranych komediach Jerzego Szaniawskiego /42
Teresa Friedelówna, Literacka onomastyka w dramatach Jerzego Szaniawskiego /54
Radosław Sioma, Prawda podziemia. O Dziewięciu latach Jerzego Szaniawskiego /64
Anna Nowak, Jerzy Szaniawski w Teatrze Telewizji. Trzy odsłony: Zegarek (1961), Ptak (1993) oraz Adwokat i róże (2004) /82
Jerzy Speina, Gry narracyjne Profesora Tutki /102
Katarzyna Krajewska, Tutka Milczący. O nieznanych opowiadaniach Jerzego Szaniawskiego /124

ARCHIWALIA, MATERIAŁY
Radosław Sioma, W sprawie prasowego debiutu Jerzego Szaniawskiego /140
Jerzy Szaniawski, Spojrzenia /143
Zakończenie Papierowego kochanka w egzemplarzu Teatru Miejskiego we Lwowie /145
Radosław Sioma, Ciągłość. O Fortepianie Jerzego Szaniawskiego /151
Jerzy Szaniawski, Fortepian. Komedia w 3 aktach, akt III [redakcja z roku 1931] /155
Jerzy Szaniawski, Fortepian. Komedia w 3 aktach [poprawki z roku 1946] /167
Nina Taylor-Terlecka, „Nikła, przelotna nić moje­go głosu„. Tymon Terlecki - Jerzy Szaniawski /173
Niepublikowane opowiadania Jerzego Szaniawskiego: Profesor Tutka bierze udział w dyskusji językoznawców (Profesor Tutka rozwiązuje spór językowy), Milczenie Profesora Tutki, Profesor Tutka o sławie /182
„Zastrzeżeń nie budzi„. Szaniawski czytany przez cenzorów po „odwilży„ /193
Jerzy Chrzanowski, O Leonie Pietrzykowskim (1912-1952) /196
Korespondencja Leon Pietrzykowski - Jerzy Szaniawski (rok 1952) /212

MISTRZOWIE
Zbigniew Kloch, O Marii Renacie Mayenowej - w czasie przeszłym i teraźniejszym /250
Teresa Dobrzyńska, Maria Renata Mayenowa - w 100-lecie urodzin i 20. rocznicę śmierci /256

RECENZJE
Marta Rusek, Miniaturowe światy. Z dziejów jednoaktówki w Młodej Polsce [Anna Sobiecka] /260
Krótkie formy dramatyczne, red. H. Ratuszna i R. Sioma [Maria Jazownik] /264
Świadomość teatru. Polska myśl teatralna drugiej połowy XX wieku, red. naukowy Wojciech Dudzik [Anna Sobiecka] /268
Irina Lappo, Mrożek à la russe. Teatralna recepcja dramaturgii Sławomira Mrożka w rosyjskim kręgu językowo-kulturowym [Anna Podstawka] /271
Beate Sommerfeld, Kafka-Nachwirkungen in der polnischen Literatur. Unter besonderer Berücksichtigung der achtziger und neunziger Jahre des zwanzigsten Jahrhunderts [Małgorzata Klentak-Zabłocka] /274

VARIA
Dominika Wojtasińska, Sprawozdanie z konferencji „Bóg, byt i świat w twórczości Zbigniewa Herberta„ (Toruń, 15-17 maja 2008 r.) /278

Streszczenia/Abstracts /281

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum