• Home
  • Językoznawstwo
  • Parenteza ze składnikiem czasownikowym we współczesnym języku polskim

Andrzej Moroz

Parenteza ze składnikiem czasownikowym we współczesnym języku polskim

Wysyłamy w ciągu 5 dni roboczych
ISBN:
978-83-231-2545-7
Publication year:
2010
Pages number:
346
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

42,00 zł

miękka

Andrzej Moroz

Parenteza ze składnikiem czasownikowym we współczesnym języku polskim

Kategoria produktu:

Uznana hipoteza lingwistyczna o abstrakcyjności systemu językowego zmusza do akceptacji twierdzenia, że dowolny paradygmat opisu - bez względu na przyjęte założenia metodologiczne oraz stosowane procedury badawcze - jest zawsze przybliżonym odwzorowaniem stanu realnego. Tym samym należy przyjąć, że żadnej gramatyce nie można przypisywać cech absolutnych - „nie ma takiego modelu, któremu nie dałoby się przeciwstawić modelu lepszego". Stwierdzenie to z kolei prowadzi do konkluzji, że w obrębie dowolnego - niesprzecznego i eksplicytnego - paradygmatu naukowego znajdują się zagadnienia, których adekwatny opis zgodny z zadeklarowanymi założeniami jest trudny do zrealizowania.

Wstęp / 9

ROZDZIAŁ  I. DOTYCHCZASOWE POGLĄDY NA TEMAT PARENTEZY/ 15
1. Wprowadzenie / 15
2. Parenteza jako człon wypowiedzenia zestawionego / 18
2.1. Definicja zjawiska / 20
2.2. Typologia wyrażeń parentetycznych / 23
3. Wyrażenia parentetyczne a komentarze metatekstowe / 26
4. Parenteza w składni zależności I. Mielczuka / 29
5. Wyrażenia wtrącone w polskiej składni strukturalnej / 33
6. Parenteza w składni formalnej Świdzińskiego / 36
7. Podsumowanie / 45

ROZDZIAŁ  II. WTRĄCENIE A PARENTEZA - PROBLEMY DEFINICYJNE /47
1. Wprowadzenie / 47
2. Pojęcie „wtrącenie" i jego zakres / 48
2.1. Cechy dystynktywne wtrącenia / 50
2.2. Status obiektu współwystępującego z wtrąceniem / 52
2.3. Sygnały izolacji / 54
2.3.1. Dwustronność izolacji wtrąceń / 54
2.3.2. Obligatoryjność sygnałów izolacji graficznej / 58
2.4. Przyjęta definicja wtrącenia / 63
3. Klasyfikacja wtrąceń / 64
3.1. Materiałowy zakres klasyfikacji / 66
3.2. Kryteria klasyfikacji /. 67
3.2.1. Zależność składniowa w sensie dystrybucyjnym / 67
3.2.2. Równoważność składniowa względem członu struktury kookurentnej / 72
3.2.3. Stabilizacja linearyzacyjna struktury wtrąconej / 73
3.2.4. Konotacja współskładnika w obrębie struktury kookurentnej / 75
3.2.5. Samodzielność składniowa / 76
3.3. Schemat klasyfikacji / 82
3.4. Wnioski / 84
4. Parenteza jako szczególny rodzaj wtrącenia / 84
4.1. Metatekstowa funkcja parentezy / 86
4.1.1. Wtrącenie - parenteza - metatekst / 86
4.1.2. Problem wyrażeń semantycznie pustych / 90
4.2. Parenteza a wyrażenia wprowadzające cytat / 92
4.3. Niedefinicyjne cechy wyrażeń parentetycznych / 96
4.3.1. Kontur intonacyjny / 96/
4.4. Rozumienie pojęcia „wyrażenie parentetyczne" / 98
5. Wnioski / 99

ROZDZIAŁ III. PARENTEZA W STRUKTURZE JEDNOSTEK SKŁADNIOWYCH / 101
1. Wprowadzenie / 101
2. Człony i nieczłony konstrukcji zdaniowej / 103
2.1. Ogólne założenia opisu / 103
2.2. Związane i niezwiązane komponenty całostki syntaktycznej / 108
2.3. Pojęcie składnika zdania / 111
2.4. Status syntaktyczny wyrażenia parentetycznego / 113
3. Problem hierarchii jednostek składniowych / 116
3.1. Potrzeba wyróżniania pośrednich poziomów hierarchii składniowej / 117
3.2. Hierarchia jednostek składniowych a pozycja syntaktyczna / 120
3.2.1. Grupa a fraza / 121
3.2.2. Fraza niewymagana a niefraza / 122
3.2.3. Poziom pozycji syntaktycznej / 126
3.3. Poziom wypowiednika / 133
3.4. Przyjęta hierarchia jednostek składniowych / 140
4. Strukturalna interpretacja ciągów parentetycznych / 144
4.1. Struktura wypowiedników z wyrażeniami dostawionymi / 144
4.2. Interpretacja zależności akomodacyjnych / 150
4.3. Wymaganie wystąpienia członu kookurentnego /. 157
5. Podsumowanie / 159

ROZDZIAŁ  IV. ZASADY OPISU PARENTEZY CZASOWNIKOWEJ /161
1. Wprowadzenie / 161
2. Identyfikacja badanych obiektów / 162
2.1. Założenia wstępne / 163
2.1.1. Stosowane terminy / 163
2.1.2. Cechy definicyjne / 164
2.1.3. Definicja czasownikowego wyrażenia parentetycznego / 165
2.2. Testy identyfikacyjne / 166
2.2.1. Procedury interpolacyjne / 167
2.2.2. Procedury transformacyjne / 171
2.2.3. Procedury substytucyjne / 173
2.3. Próba wyodrębnienia zbioru „czasowników parentetycznych" / 174
2.3.1. Zasadność wyróżniania „czasowników parentetycznych" / 175
2.3.2. Cechy niedystynktywne czasownikowych wyrażeń parentetycznych / 177
2.3.3. Właściwości dystynktywne czasowników parentetycznych / 180
2.3.4. „Czasownik parentetyczny" - kwalifikacja form wątpliwych / 183
3. Operacyjny charakter parentezy czasownikowej / 186
3.1. Istota operacji parentetyzującej / 186
3.2. Zasady przeprowadzania operacji parentetyzujących / 190
4. Transformacje parentetyzujące / 192
4.1. Pojęcie transformacji w składni formalnej / 192
4.2. Typy transformacji parentetyzujących / 193
4.2.1. Transformacje zdań parentetycznych [PARENTs ] / 194
4.2.2. Transformacje parentetycznych wyrażeń imiesłowowych [PARENTpart ] / 197
4.3. Ograniczenia transformacji parentetyzujących / 198
4.3.1. Ograniczenia przekształceń parentetyzujących (kierunek L -> P) /199
4.3.2. Ograniczenia przekształceń deparentetyzujących (kierunek P -> L) / 202
5. Wewnętrzne i zewnętrzne ograniczenia realizacji struktur parentetycznych /205
5.1. Wprowadzenie / 205
5.2. Ograniczenia wewnętrzne / 206
5.2.1. Zasady linearyzacji czasownikowych struktur parentetycznych / 206
5.2.2. Typ elementu funkcyjnego / 211
5.2.3. Frazeologizmy / 222
5.3. Ograniczenia zewnętrzne / 227
5.3.1. Typ struktury kookurentnej względem wyrażenia parentetycznego / 227
5.3.2. Ograniczenia linearyzacji / 233
6. Parentetyki czasownikowe jako operatory strukturalne / 238
6.1. Problem operacji w aspekcie strukturalnym / 238
6.2. Parentetyki czasownikowe jako operatory iteracji / 239
6.3. Parentetyki czasownikowe jako operatory izolacji / 243
7. Wnioski / 246

ROZDZIAŁ V. CZASOWNIKOWE WYRAŻENIA PARENTETYCZNE - PRÓBA SYSTEMATYZACJI /247
1. Wprowadzenie / 247
2. Schemat klasyfikacji strukturalnej / 248
2.1. Kryteria klasyfikacji / 249
2.1.1. Syndetyczność i asyndetyczność struktur parentetycznych / 249
2.1.2. Fraza bezokolicznikowa jako bezpośredni podrzędnik formy finitywnej / 250
2.1.3. Człon czasownikowy jako kontekst wystarczający ciągu parentetycznego / 252
2.1.4. Zajmowanie przez wyrażenie funkcyjne pozycji składniowej przy jednostce czasownikowej / 253
2.2. Proponowana hierarchizacja cech dystynktywnych / 254
3. Podział zgodny z kryterium łączliwości / 255
4. Opis czasownikowych struktur parentetycznych / 258
4.1. Klasa A - asyndetyczne struktury parentetyczne o wystarczającym kontekście czasownikowym (Cp⎨Vp⎬) / 259
4.2. Klasa B - asyndetyczne struktury parentetyczne o niewystarczającym kontekście czasownikowym (Cp⎨Vp+X∨Y⎬) / 267
4.3. Klasa C - asyndetyczne struktury parentetyczne z podrzędnikiem bezokolicznikowym (Cp⎨Vp1+Vp2(inf)⎬) / 274
4.4. Klasa D - syndetyczne struktury parentetyczne z wyrażeniem funkcyjnym zajmującym pozycję operacyjną (Cp⎨F+Vp⎬) / 280
4.5. Klasa E - syndetyczne struktury parentetyczne z wyrażeniem funkcyjnym niezajmującym pozycji operacyjnej (Cp⎨F+Vp⎬) / 287
4.6. Klasa F - syndetyczne struktury parentetyczne z podrzędnikiem bezokolicznikowym (Cp⎨F+Vp1+Vp2(inf)⎬) / 293
4.7. Podsumowanie / 300
5. Propozycja podziału wyrażeń czasownikowych zgodnego z kryterium operacyjności / 302 

Zakończenie / 309
System oznaczeń / 315
Lokalizacja przykładów / 319
Bibliografia / 321
Summary / 343

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum