Leon Mitkiewicz

Litwa i Polska. Stosunki wzajemne do roku 1939

Wysyłamy w ciągu 7 dni
ISBN:
978-83-231-4038-2
Publication year:
2018
Pages number:
170
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Format:
158 x 228 mm
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

29,00 zł

miękka

Leon Mitkiewicz

Litwa i Polska. Stosunki wzajemne do roku 1939

Kategoria produktu:

Wstęp i opracowanie naukowe – Waldemar Rezmer

Autorem rozprawy, którą przekazujemy do rąk Czytelników, jest płk dypl. Leon Mitkiewicz-Żółłtek, wybitny oficer liniowy i sztabowy, człowiek gruntownie wykształcony, o szerokich horyzontach i wielkich zaletach intelektualnych. Przed II wojną światową został pierwszym i zarazem ostatnim polskim attaché wojskowym na Litwie, a w czasie tego konfliktu zbrojnego znalazł się w gronie najbliższych współpracowników gen. Władysława Sikorskiego, premiera i naczelnego wodza. Do kraju nie wrócił – pozostał w USA, gdzie nadawał ostateczny kształt swoim dziennikom i wspomnieniom oraz pisał naukowe artykuły i rozprawy, w których dokonywał analiz polityczno-wojskowych, starając się ocenić kierunki rozwoju sytuacji międzynarodowej i geopolitycznej oraz naświetlić problemy XX-wiecznej historii wojskowej Polski. Istotne miejsce w jego aktywności naukowej i memuarystycznej – co zrozumiałe – odgrywała Litwa i stosunki polsko-litewskie. Jednym z efektów tych studiów była rozprawa zatytułowana „Litwa i Polska. Stosunki wzajemne do roku 1939”. Jej tekst został ukończony w 1968 r. Książka miała być wydana w Londynie przez oficynę Veritas w 1969 r. Tak się jednak nie stało. Po upływie 50 lat od jej ukończenia możemy wreszcie zaprezentować ją Czytelnikom.

Do dzieła Leona Mitkiewicza o stosunkach polsko-litewskich należy sięgnąć, aby zrozumieć, dlaczego Polacy i Litwini – sprzymierzone przez kilka wieków narody, które stworzyły potężne państwo i partnersko w nim egzystowały, weszły na początku XX w. w ostry, momentami nawet krwawy konflikt. Autor rozważa, co się stało, że ludzie przelewający wspólnie krew jeszcze w powstaniu kościuszkowskim, listopadowym i styczniowym już na przełomie XIX i XX w. zaczęli się od siebie oddalać, a po upływie kolejnych kilkunastu lat stanęli przeciwko sobie. Dlaczego tak się stało? Dlaczego nie potrafili wypracować nawet zwykłych dobrosąsiedzkich stosunków? Konflikt najpierw dwóch społeczeństw, a od 1918 r. dwóch państw był tak zażarty, że budził osłupienie w ówczesnej Europie. Czy można było tego uniknąć? Czy istniała szansa na współistnienie obu narodów i państw? Na te pytania Mitkiewicz stara się odpowiedzieć w swojej rozprawie. Rozpatruje pogmatwane stosunki polsko-litewskie nie po to, by rozdrapywać rany i reaktywować żale, lecz po to, by służyć sprawie polsko-litewskiego zrozumienia i porozumienia. Do tego celu dzieło Mitkiewicza jest niezmiernie użyteczne, gdyż autor przedstawia stosunki polsko-litewskie z bezstronnością, wskazując na ambicje, dążenia, racje i prawa obu stron – Polaków i Litwinów.

PRZEDMOWA / 7
WSTĘP / 11
OD AUTORA / 19

I. RYS HISTORYCZNY OD XIII DO XX WIEKU DZIEJÓW WIELKIEGO KSIĘSTWA LITEWSKIEGO I POLSKI / 21
Wielkie Księstwo Litewskie w XIII i XIV wiekach. Rola dominująca Wielkiego Księstwa Litewskiego na wschodzie Europy / 21
Polska w XIV wieku / 36
Połączenie Wielkiego Księstwa Litewskiego z Państwem Polskim przez akty w Krewie 1385 i w Horodle 1413 [roku]. Wielkie Księstwo Litewskie przed unią lubelską z Polską. [Lata] 1385–1569 / 39
Unia polsko-litewska w Lublinie w roku 1569. Zygmunt II August – ostatni z dynastii Jagiellonów (1572) / 51
Rzeczpospolita Polska – ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego i Polski w wieku XVI i w pierwszej połowie wieku XVII / 57
Upadek Rzeczypospolitej Polskiej w końcu XVIII wieku. Rozbiory ziem Księstwa
Litewskiego w latach 1772, 1793 i 1795 przez Rosję. Udział Litwy w powstaniach przeciw Rosji w 1794, 1812, 1831 i 1863 roku / 65
Litwa etnograficzna pod koniec XIX i na początku XX wieku / 75

II. POWSTANIE POJĘCIA W POŁOWIE XIX WIEKU NOWEJ, ETNOGRAFICZNEJ LITWY O JEDNOLITYM CHARAKTERZE NARODOWYM. NOWA INTELIGENCJA LITEWSKA I JEJ ROLA / 83

III. PIERWSZA WOJNA ŚWIATOWA 1914–1918 I REALIZACJA ODBUDOWY NOWEJ LITWY / 95
Stosunek Litwy do Rosji / 97
Stosunek Litwy do Niemiec w latach 1915–1919 / 99
Stosunek emigracji litewskiej w Stanach Zjednoczonych i w Europie do sprawy Litwy w latach 1914–1918 / 106
Stosunek nowej Litwy do odradzającego się Państwa Polskiego / 109

IV. STOSUNKI MIĘDZY LITWĄ A POLSKĄ W CZASIE ODRADZANIA SIĘ OBYDWÓCH NARODÓW (1918–1922) / 115
Wojna polsko-sowiecka 1919–1920 na obszarach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Stosunki litewsko-polskie. Sprawa przynależności Wilna do Litwy lub do Polski / 118
Umowa w Spaa w lipcu 1920 roku. Umowa litewsko-sowiecka z dnia 12 lipca 1920 [roku]. Umowa suwalska z dnia 7 października 1920 r[oku] / 137
Akcja wojskowa generała Żeligowskiego na Wilno. Próby Ligi Narodów rozwiązania kwestii wileńskiej w roku 1921. Decyzja Konferencji Ambasadorów z dnia 15 marca 1923 roku w sprawie Polski / 142

V. UKŁAD STOSUNKÓW POMIĘDZY LITWĄ A POLSKĄ W LATACH 1922–1938 / 149
Stosunki między Litwą a Polską do czasu śmierci marszałka Piłsudskiego, do roku 1935 / 149
Stan stosunków polsko-litewskich po śmierci marszałka Piłsudskiego: [w latach] 1935–1938 / 155

ZAKOŃCZENIE / 159
BIBLIOGRAFIA / 161
SPIS MAP / 163
INDEKS NAZWISK / 165

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha
  • Leon Mitkiewicz

    Pułkownik dyplomowany, wybitny oficer liniowy i sztabowy, „rasowy” kawalerzysta, człowiek gruntownie wykształcony, o szerokich horyzontach i wielkich zaletach intelektualnych, miał świetną pamięć do ludzi i sytuacji, wielki talent do obiektywnego i – najczęściej ‒ życzliwego opisywania osób, z którymi zetknął się służbowo bądź prywatnie. Wielu z nich odegrało znaczącą rolę w dziejach naszego kraju i wojska. W czasie służby w I Korpusie Polskim w Rosji, a następnie w Wojsku Polskim II RP  prowadził dziennik, który miał postać rękopiśmiennych brulionów. W latach sześćdziesiątych, opierając się na swoich zapiskach, przystąpił do pisania wspomnień. Najpoważniejszym przedsięwzięciem miało być trzytomowe dzieło pod tytułem W Wojsku Polskim, w którym zamierzał przedstawić swój udział w walce o niepodległość i granice II RP, a po zakończeniu zmagań militarnych jesienią 1920 r. – służbę na różnych stanowiskach w Wojsku Polskim aż do 1938 r., czyli do wyjazdu do Kowna w charakterze polskiego attaché wojskowego na Litwie. Ten ostatni bowiem okres opisał we Wspomnieniach kowieńskich, które stanowią notabene zwieńczenie jego autobiograficznych wysiłków.

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum