Łukasz Kędziora

Sztuka i mózg. W stronę percepcyjnie zorientowanej historii sztuki

Wysyłamy w ciągu 5 dni roboczych
ISBN:
978-83-231-4771-8
Rok wydania:
2022
Liczba stron:
376
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Format:
158 x 228 mm
Wydawca:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
eISBN:
978-83-231-4772-5
DOI:
https://doi.org/10.12775/978-83-231-4772-5

36,80 zł

miękka

Łukasz Kędziora

Sztuka i mózg. W stronę percepcyjnie zorientowanej historii sztuki

Kategoria produktu:

„Pytania zadawane przez Autora są uzasadnione, trafne i niebanalne. Porządnie uprawiana kognitywistyka musi zawierać elementy empirii, a badacze zwący się kognitywistami, muszą się wykazać wiedzą metodologiczną z tego trudnego interdyscyplinarnie obszaru. (…) Autor profesjonalnie analizuje i opisuje wyniki badań m.in. okulograficznych dotyczących kognitywnych aspektów percepcji dzieła sztuki. Dobór referowanych badań został przemyślany i służy właśnie odpowiedzi na stawiane przez Autora pytania oraz jako kolejne argumenty na rzecz głoszonych w pracy tez. Nie ma tu żadnej przypadkowości. W ten sposób praca Autora sama staje się polem badawczym”.

Dr hab. Anita Pacholik-Żuromska, prof. UMK 

 

W książce autor zaprezentował szeroką perspektywę nurtu badań nad obiektami artystycznymi, którą nazwał percepcyjnie zorientowaną historią sztuki. Czytelnik znajdzie tam dziesięć analiz dorobku słynnych badaczy sztuki i artystów, których twórczość była i jest związana z problemami percepcji w różnych jej ujęciach. Znalazły się tam między innymi takie perspektywy, jak stworzona przez Heinricha Wölfflina koncepcja cielesnego zaangażowania w architekturę, sformułowana przez Hansa Prinzhorna systematyka dzieł osób z zaburzeniami psychicznymi, biologiczne podejście Ernsta Gombricha, czy brawurowa interpretacja Guerniki Picassa autorstwa Rudolfa Arnheima.

Kontynuacją tego historycznego rysu jest druga część poświęcona współczesnym podejściom do problemów percepcji sztuki. Tym razem analizie poddano neurohistorię sztuki, dzięki której możemy dowiedzieć się, jak nieświadome doświadczenia wizualne miały wpływ na naszą twórczość lub jej odbiór. Niezbędna w tego rodzaju refleksji jest także neuroestetyka, która pozwala zrozumieć neuronalne podłoże naszych reakcji na dzieło sztuki. Bezpośrednio z niej wyrasta stworzona przez Davida Freedberga i Vittorio Gallesego koncepcja empatycznej odpowiedzi na dzieło sztuki, która tłumaczy, dlaczego miewamy wrażenie realnej obecności postaci sportretowanej na obrazie lub fotografii. Ostatni rozdział drugiej części książki dotyczy interpretacji sztuki osób wykluczonych i niepełnosprawnych, a więc metody diagnozowania płótna. Rozdział trzeci ukazuje narzędzia, jakimi możemy badać zarówno twórców, jak i odbiorców dzieł sztuki. Pojawia się w nim okulograficzna weryfikacja tez stawianych przez Władysława Strzemińskiego w Teorii widzenia oraz relacja z eksperymentu dotyczącego dokumentacji performance z wykorzystaniem urządzeń do rejestracji bio- i neurofeedbacku. Książkę zamyka próba odnalezienia ram nowego sposobu periodyzacji dzieł sztuki, opartego o wizualne i emocjonalne jakości analizowanego obiektu. Treści uzupełnia obszerny wywiad z twórcą neurohistorii sztuki Johnem Oniansem oraz interaktywna wizualna bibliografia unaoczniająca dynamiczny i synchroniczny rozwój historii sztuki i neuronauki.

W 2019 roku manuskrypt książki (dysertacja doktorska) został uhonorowany prestiżową nagrodą im. ks. prof. Szczęsnego Dettloffa za najlepszą pracę w dziedzinie historii sztuki przyznaną przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Historyków Sztuki w kategorii prac niepublikowanych.

Materiały do książki dostępne na stronie https://www.lukaszkedziora.com/sztuka-i-mozg/

Wstęp / 9

I. Historia percepcyjnie zorientowanej historii sztuki / 15
1. Czym jest percepcyjnie zorientowana historia sztuki? / 17
2. Alois Riegl i problem sensualności w interpretacji dzieł sztuki / 29
3. Heinrich Wölfflin i jego analiza formy artystycznej ze względu na „uwikłanie ciała w architekturę” / 40
4. Hans Prinzhorn – koncepcja kreatywnego tworzenia / 58
5. Aby Warburg jako psycho-historyk schizofrenii kultury Zachodu / 75
6. Rudolf Arnheim i psychologia twórczego oka / 88
7. Teoria widzenia Władysława Strzemińskiego, czyli o „człowieku, który widzi” / 112
8. Ernst Gombrich – „moje podejście jest zawsze biologiczne” / 130
9. Max Imdahl – ikonika i prymat wizualności / 144
10. Gottfried Boehm – historia widzenia a neuronauka / 155
11. Wolfgang Kemp i empatyczna odpowiedź na dzieło sztuki / 168

II. Współczesny warsztat percepcyjnie zorientowanej historii sztuki / 177
1. John Onians i jego neurohistoria sztuki / 179
2. Neuroestetyka w analizach dzieł sztuki / 208
3. Empatyczna odpowiedź na dzieło sztuki / 236
4. Diagnozowanie płótna jako metoda interpretacji dzieł sztuki / 248

III. Percepcyjna historia sztuki w praktyce / 257
1. Wybrane zagadnienia teorii widzenia Władysława Strzemińskiego w kontekście badań okulograficznych / 259
2. Narzędzia badawcze percecpyjnie zorientowanej historii sztuki / 288
3. Kunstgeschichte – aber wie? Próba określenia ram „nowego” sposobu periodyzacji sztuki / 301

Zakończenie / 315

Aneks
Neuroarthistory in Simple Terms. Interview with Professor John Onians / 319
Neurohistoria sztuki w prostych słowach. Wywiad z prof. Johnem Oniansem / 333
Bibliografia / 349
Spis ilustracji dostępnych on-line / 361
Spis ilustracji zamieszczonych w książce / 366
Summary/ 368
Indeks osób / 371

  • Anita Pacholik-Żuromska

    Pytania zadawane przez Autora są uzasadnione, trafne i niebanalne. Porządnie uprawiana kognitywistyka musi zawierać elementy empirii, a badacze zwący się kognitywistami, muszą się wykazać wiedzą metodologiczną z tego trudnego interdyscyplinarnie obszaru. (…) Autor profesjonalnie analizuje i opisuje wyniki badań m.in. okulograficznych dotyczących kognitywnych aspektów percepcji dzieła sztuki. Dobór referowanych badań został przemyślany i służy właśnie odpowiedzi na stawiane przez Autora pytania oraz jako kolejne argumenty na rzecz głoszonych w pracy tez. Nie ma tu żadnej przypadkowości. W ten sposób praca Autora sama staje się polem badawczym.

Napisz recenzję

Napisz własną recenzję

Captcha
  • Łukasz Kędziora

    Neurohistoryk sztuki, programista. Specjalizuje się w badaniach zjawisk artystycznych z wykorzystaniem bio- i neurofeedbacku oraz neuroestetyki. Jako full-stack developer zajmuje się tworzeniem aplikacji mobilnych w technologiach .Net, Azure, React, Angular. Autor i redaktor książek, m.in. opracowania „Sztuka i okulografia – praktyczny przewodnik dla artystów, entuzjastów i badaczy sztuki” oraz monografii „Wizualność dzieła sztuki: ocena potencjału neuroestetyki w badaniach historyczno-artystycznych”. Stypendysta i stażysta wielu instytucji polskich i zagranicznych, m.in. Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacji z Brzezia Lanckorońskich, The Sainsbury Centre for Visual Arts na University of East Anglia. Kierownik i wykonawca grantów na Wydziale Sztuk Pięknych i Wydziale Nauk Historycznych UMK. Popularyzator nauki i edukator, zrealizował ponad 150 warsztatów oraz kilkanaście nagrań wideo, w których występował w roli prowadzącego, montażysty i operatora. W wolnych chwilach eksperymentuje z uczeniem maszynowym, opracowuje audiodeskrypcje oraz stara się tworzyć tyflografiki w technice druku 3d. www.lukaszkedziora.com

Newsletter

Jeśli są Państwo zainteresowani otrzymywaniem aktualnych informacji z Wydawnictwa Naukowego UMK, prosimy o zapisanie się do listy odbiorców naszego newslettera.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum