OPIS
Święty Augustyn (354–430) odegrał kluczową rolę w historii zachodniej cywilizacji chrześcijańskiej, a jego listy odzwierciedlają niemal wszystkie ważne obszary jego działalności intelektualnej i instytucjonalnej, a także codziennej praktyki. Z jednej strony korespondencja ta należy do bogatej tradycji starożytnej epistolografii w ogóle, a z drugiej jest najlepiej zachowanym zbiorem łacińskich listów wczesnochrześcijańskich. Augustyn przed swym spektakularnym nawróceniem był profesorem retoryki, a więc autorem głęboko zanurzonym w łacińskiej tradycji literackiej, ale był też chrześcijańskim biskupem Hippony, ważnego miasta w rzymskiej Afryce Północnej, świadomym własnego autorytetu i bardzo aktywnie zaangażowanym w debaty teologiczne oraz instytucjonalną działalność Kościoła swoich czasów. Korpus jego listów stanowi zatem bezcenne źródło dla badaczy zajmujących się takimi dyscyplinami jak teologia, filozofia, historia idei, antropologia kulturowa, literaturoznawstwo, historia życia codziennego, dzieje kultury materialnej oraz myśli społecznej i politycznej. Poza wszystkim jest fascynującym świadectwem geniuszu jednego z najwybitniejszych w dziejach przedstawicieli zachodniej kultury.
SPIS TREŚCI
Skróty / 7
Chronologia głównych wydarzeń z życia Augustyna i ważnych dla jego korespondencji wydarzeń historycznych / 9
Wstęp / 17
List antyczny jako literacki gatunek – teoria i praktyka / 18
Listy chrześcijańskie przed Augustynem i współczesna mu tradycja epistolograficzna / 24
Korespondencja św. Augustyna / 31
Tworzenie i wysyłanie listów przez Augustyna – kwestie techniczne i logistyczne / 32
Formowanie się kolekcji listów Augustyna, jej struktura i chronologia / 36
List jako literacka forma gatunkowa w świadomości i praktyce Augustyna / 40
Korespondenci Augustyna / 44
Warstwa retoryczna, literacki styl i techniki argumentacyjne w listach Augustyna / 48
Sztuka argumentacji w listach Augustyna – teoria / 55
Sztuka argumentacji w listach Augustyna – praktyka / 59
Listy jako źródło poznania poglądów i działalności Augustyna / 62
Augustyn filozof. Świadectwo listów / 63
Augustyn teolog i polemista. Świadectwo listów / 68
Augustyn o poglądach manichejczyków. Świadectwo listów / 69
O Trójcy Świętej w sporze z arianami. Świadectwo listów / 74
O ważności chrztu i jedności Kościoła przeciwko donatystom. Świadectwo listów / 78
O roli łaski i wolnej woli w sporze z pelagianami. Świadectwo listów / 83
Augustyn egzegeta. Świadectwo listów / 90
Augustyn biskup. Świadectwo listów / 95
Augustyn mnich i fundator monastyczny. Świadectwo listów / 99
Biogramy znaczących postaci powtarzających się w tomie 1 Listów św. Augustyna / 107
List 1 Augustyn do Hermogeniana (tłum. Rafał Toczko, dalej RT) / 119
List 2 Augustyn do Zenobiusza (RT) / 123
List 3 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 126
List 4 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 133
List 5 Nebrydiusz do Augustyna (RT) / 135
List 6 Nebrydiusz do Augustyna (RT) / 137
List 7 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 140
List 8 Nebrydiusz do Augustyna (RT) / 147
List 9 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 149
List 10 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 153
List 11 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 157
List 12 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 162
List 13 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 164
List 14 Augustyn do Nebrydiusza (RT) / 167
List 15 Augustyn do Romaniana (RT) / 171
List 16 Maksymus z Madaury do Augustyna (RT) / 174
List 17 Augustyn do Maksymusa z Madaury (RT) / 178
List 18 Augustyn do Celestyna (RT) / 184
List 19 Augustyn do Gajusza (RT) / 186
List 20 Augustyn do Antonina (RT) / 188
List 21 Augustyn do Waleriusza (RT) / 191
List 22 Augustyn do Aureliusza (RT) / 196
List 23 Augustyn do Maksymina (RT) / 203
List 24 Paulin z Noli i Terazja do Alipiusza (tłum. Przemysław Nehring, dalej PN) / 212
List 25 Paulin z Noli i Terazja do Augustyna (PN) / 219
List 26 Augustyn do Licencjusza (RT) / 225
List 27 Augustyn do Paulina z Noli (PN) / 238
List 28 Augustyn do Hieronima (PN) / 245
List 29 Augustyn do Alipiusza (PN) / 253
List 30 Paulin z Noli i Terazja do Augustyna (PN) / 263
List 31 Augustyn do Paulina z Noli i Terazji (PN) / 267
List 32 Paulin z Noli i Terazja do Romaniana (PN) / 274
List 33 Augustyn do Prokuliana (RT) / 283
List 34 Augustyn do Euzebiusza (RT) / 288
List 35 Augustyn do Euzebiusza (RT) / 293
List 36 Augustyn do Kazulana (tłum. Marta Szada, dalej MS) / 298
List 37 Augustyn do Symplicjana (PN) / 325
List 38 Augustyn do Profuturusa (PN) / 327
List 39 Hieronim do Augustyna (PN) / 330
List 40 Augustyn do Hieronima (PN) / 332
List 41 Alipiusz i Augustyn do Aureliusza (PN) / 340
List 42 Augustyn do Paulina z Noli i Terazji (PN) / 343
List 43 Augustyn do Gloriusza, Eleuzjusza i innych donatystów (RT) 345
List 44 Augustyn do Gloriusza, Eleuzjusza i innych donatystów (RT) / 370
List 45 Augustyn i Alipiusz do Paulina z Noli i Terazji (PN) / 383
List 46 Publikola do Augustyna (MS) / 385
List 47 Augustyn do Publikoli (MS) / 391
List 48 Augustyn do Eudoksjusza (PN) / 398
List 49 Augustyn do Honorata (RT) / 402
List 50 Augustyn do przywódców kolonii Sufes (RT) / 405
List 51 Augustyn do Kryspina (RT) / 407
List 52 Augustyn do Seweryna (RT) / 413
List 53 Fortunat, Alipiusz, Augustyn do Generozusa (RT) / 416
List 54 Augustyn do Januariusza (MS) / 423
List 55 Augustyn do Januariusza (MS) / 432
List 56 Augustyn do Celera (PN) / 468
List 57 Augustyn do Celera (PN) / 470
List 58 Augustyn do Pammachiusza (PN) / 472
List 59 Augustyn do Wiktoryna (PN) / 475
List 60 Augustyn do Aureliusza (PN) / 478
List 61 Augustyn do Teodora (RT) / 481
List 62 Alipiusz, Augustyn, Samsucjusz do Sewera (PN) / 483
List 63 Augustyn do Sewera (RT) / 486
List 64 Augustyn do Kwincjana (RT) / 489
List 65 Augustyn do Ksantypa (RT) / 493
List 66 Augustyn do Kryspina (RT) / 496
List 67 Augustyn do Hieronima (PN) / 499
List 68 Hieronim do Augustyna (PN) / 501
List 69 Alipiusz i Augustyn do Kastoriusza (PN) / 506
List 70 Alipiusz i Augustyn do Nauceliona (PN) / 510
List 71 Augustyn do Hieronima (PN) / 512
List 72 Hieronim do Augustyna (PN) / 517
List 73 Augustyn do Hieronima (PN) / 522
List 74 Augustyn do Prezydiusza (PN) / 532
List 75 Hieronim do Augustyna (PN) / 533
List 76 Augustyn do donatystów (PN) / 558
List 77 Augustyn do Feliksa i Hilaryna (PN) / 563
List 78 Augustyn do mnichów, duchowieństwa i wiernych Hippony (PN) / 565
List 79 Augustyn do nieznanego adresata (PN) / 575
List 80 Augustyn do Paulina z Noli i Terazji (PN) / 577
Źródła / 581
Opracowania / 591