Adiunkt w Katedrze Myśli Politycznej Wydziału Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie. Jego badania naukowe skupiają się wokół następujących obszarów: bezpieczeństwo państwa w myśli politycznej, organizacje studenckie w XX wieku, bezpieczeństwo lokalne i koncepcje rozwoju miasta. Redaktor naczelny periodyku naukowego „Historia i Polityka”. Autor, współautor i redaktor około stu publikacji naukowych, w tym monografii i artykułów w polskich i zagranicznych periodykach naukowych. Członek Rady Muzeum przy Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy. ORCID: 0000-0002-2333-9256
Wolność, własność, sprawiedliwość. Środowisko konserwatywno-liberalne w Polsce po 1989 roku. Struktury – działalność – myśl polityczna
autorzy:
Rok wydania:2025
Nr wydania:Wydanie pierwsze
Liczba stron:715
ISBN:978-83-231-6204-9
eISBN:978-83-231-6207-0
DOI:
https://doi.org/10.12775/978-83-231-6207-0
OPIS
Wolność, własność, sprawiedliwość… to analityczna panorama nurtu, który tworzył polską prawicę konserwatywno-liberalną. W części pierwszej autor śledzi instytucjonalne dzieje środowiska – od działających w czasach PRL podziemnych wydawnictw, Ruchu Polityki Realnej, przez powstałe po 1989 r. UPR/SPR, WIP i KNP, po KORWIN, Nową Nadzieję i Wolnościowców – wraz ze sposobem jego działania i mobilizacji, strategiami kampanii oraz wynikami wyborczymi. Część druga pokazuje, jak definicje trzech tytułowych kategorii przekładają się na projekt ustrojowy, politykę gospodarczą i społeczną, a także na pozycję Polski w Unii Europejskiej i NATO oraz na mierzenie się z wyzwaniami związanymi z bezpieczeństwem państwa, w tym migracją: omawia też spory o karę śmierci i dostęp do broni palnej. Szeroka kwerenda (akta sądowe, programy i media, stenogramy, a także wywiady) oraz aneksy wzmacniają dokumentacyjny charakter pracy. To kompendium to znakomity wstęp do dalszych debat na temat działalności polskich partii politycznych i ich koncepcji politycznej.
SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów / 11
Rozważania wstępne / 13
Część I
Środowisko konserwatywno-liberalne w Polsce
Rozdział I
Korzenie ideowo-polityczne / 63
Wprowadzenie / 63
Środowisko konserwatywno-liberalne w czasach PRL / 65
Geneza ruchu konserwatywno-liberalnego w Polsce – Ruch Polityki Realnej / 73
Rozdział II
Unia Polityki Realnej oraz Stronnictwo Polityki Realnej / 83
Działalność Unii Polityki Realnej / 83
Działalność Stronnictwa Polityki Realnej / 201
Rozdział III
Platforma Janusza Korwin-Mikke, Wolność i Praworządność, Kongres Nowej Prawicy oraz partia Wolnościowcy / 207
Platforma Janusza Korwin-Mikke oraz Wolność i Praworządność / 207
Kongres Nowej Prawicy / 215
Rozdział IV
Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja oraz Nowa Nadzieja / 239
Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja / 239
Nowa Nadzieja / 268
Partia Wolnościowcy / 279
Podsumowanie / 283
Część II
Myśl polityczna środowiska konserwatywno-liberalnego
Rozdział I
System wartości / 325
Wprowadzenie / 325
Zasady etyki społecznej / 326
Wizja państwa i społeczeństwa / 331
Kategorie wolności, własności i sprawiedliwości / 352
Realizm w polityce / 361
Podsumowanie / 370
Rozdział II
Ustrój polityczny / 373
Wprowadzenie / 373
Władza wykonawcza, ustawodawcza i sądownicza / 384
Samorząd terytorialny / 408
Podsumowanie / 431
Rozdział III
Gospodarka i ekonomia / 445
Wprowadzenie / 445
Podatki i budżet państwa / 448
Polityka monetarna / 467
Prywatyzacja i reprywatyzacja / 469
Ochrona środowiska i ekologia / 471
Podsumowanie / 478
Rozdział IV
Polityka publiczna / 487
Wprowadzenie / 487
System edukacji / 487
Służba zdrowia / 498
Polityka społeczna / 502
Ubezpieczenia oraz składka zdrowotna / 507
Kultura, sztuka oraz media / 513
Podsumowanie / 516
Rozdział V
Polityka zagraniczna i bezpieczeństwo międzynarodowe / 527
Wprowadzenie / 527
Integracja europejska i członkostwo w Unii Europejskiej / 530
Współpraca w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego / 551
Stosunki bilateralne i multilateralne / 555
Nielegalna imigracja i uchodźcy w Polsce / 565
Podsumowanie / 570
Rozdział VI
Bezpieczeństwo wewnętrzne i obronność / 581
Wprowadzenie / 581
Bezpieczeństwo wewnętrze i obronność / 583
Kara śmierci / 589
Dostęp do broni palnej / 600
Podsumowanie / 607
Wnioski końcowe / 611
Bibliografia / 647
Źródła / 647
Opracowania / 655
Netografia / 668
Aneksy / 671
Aneks I: Portret lidera polskich konserwatywnych liberałów / 671
Aneks II: Prasa związana ze środowiskiem konserwatywno-liberalnym w Polsce po 1989 r. / 689
Aneks III: Działalność stowarzyszenia KoLiber / 697
Aneks IV: Władze UPR / 705
Spis tabel i wykresów
Tabela 1. Różnice między konserwatyzmem a liberalizmem / 41
Tabela 2. Wartości konserwatywnych liberałów / 43
Tabela 3. Cechy populizmu występujące w konserwatywno-liberalnym nurcie politycznym w Polsce / 46
Tabela 4. Władze stowarzyszenia UPR wybrane w kwietniu 1989 r. / 84
Tabela 5. Wyniki wyborcze UPR w wyborach do rad sejmików wojewódzkich w 2002 r. / 166
Tabela 6. Wyniki wyborcze UPR w wyborach do rad sejmików wojewódzkich w 2006 r. / 179
Tabela 7. Wyniki wyborcze UPR wwyborach do sejmików wojewódzkich w2010 r. / 193
Tabela 8. Komitet Wyborczy Wyborców Ruch Wyborców Janusza Korwin-Mikke – wyniki wyborów do sejmików wojewódzkich w 2010 r. / 194
Tabela 9. Wyniki wyborcze konserwatywnych liberałów – wybory parlamentarne w 2015 r. / 197
Tabela 10. Wyniki wyborczy Komitetu Wyborczego KNP – wybory parlamentarne w 2015 r. / 232
Tabela 11. Wyniki wyborów kandydatów z środowiska konserwatywno-liberalnego prezydenckich – I tura / 248
Tabela 12. Wybory samorządowe – prezydenci wybranych miast w latach 2014 / 252
Tabela 13. Wybory samorządowe 2024. Wyniki kandydatów Nowej Nadziei na prezydentów miast w pierwszej turze wyborów 7 kwietnia 2024 r. ... / 274
Tabela 14. Liczba kandydatów do 35.r. ż. w wyborach do sejmików w 2014 r. / 308
Tabela 15. Liczba kandydatów do 35.r. ż. w wyborach do sejmików w 2018 r. / 310
Tabela 16. Wyniki kandydata Janusza Korwin-Mikkego w wyborach prezydenckich / 312
Tabela 17. Propozycja podporządkowania działów administracji rządowej / 405
Tabela 18. UPR wobec reformy samorządowej z 1998 roku / 415
Wykres 1. Struktura władz naczelnych UPR opracowana na podstawie statutu / 98
Wykres 2. Wyniki wyborcze koalicji i komitetów z udziałem partii konserwatywno-liberalnych / 314
Wykres 3. Jestem za łatwiejszym dostępem do broni palnej w Polsce / 608
Wykres 4. Odpowiedź na pytanie czy czujesz się antysystemowcem? / 636
Rozważania wstępne / 13
Część I
Środowisko konserwatywno-liberalne w Polsce
Rozdział I
Korzenie ideowo-polityczne / 63
Wprowadzenie / 63
Środowisko konserwatywno-liberalne w czasach PRL / 65
Geneza ruchu konserwatywno-liberalnego w Polsce – Ruch Polityki Realnej / 73
Rozdział II
Unia Polityki Realnej oraz Stronnictwo Polityki Realnej / 83
Działalność Unii Polityki Realnej / 83
Działalność Stronnictwa Polityki Realnej / 201
Rozdział III
Platforma Janusza Korwin-Mikke, Wolność i Praworządność, Kongres Nowej Prawicy oraz partia Wolnościowcy / 207
Platforma Janusza Korwin-Mikke oraz Wolność i Praworządność / 207
Kongres Nowej Prawicy / 215
Rozdział IV
Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja oraz Nowa Nadzieja / 239
Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja / 239
Nowa Nadzieja / 268
Partia Wolnościowcy / 279
Podsumowanie / 283
Część II
Myśl polityczna środowiska konserwatywno-liberalnego
Rozdział I
System wartości / 325
Wprowadzenie / 325
Zasady etyki społecznej / 326
Wizja państwa i społeczeństwa / 331
Kategorie wolności, własności i sprawiedliwości / 352
Realizm w polityce / 361
Podsumowanie / 370
Rozdział II
Ustrój polityczny / 373
Wprowadzenie / 373
Władza wykonawcza, ustawodawcza i sądownicza / 384
Samorząd terytorialny / 408
Podsumowanie / 431
Rozdział III
Gospodarka i ekonomia / 445
Wprowadzenie / 445
Podatki i budżet państwa / 448
Polityka monetarna / 467
Prywatyzacja i reprywatyzacja / 469
Ochrona środowiska i ekologia / 471
Podsumowanie / 478
Rozdział IV
Polityka publiczna / 487
Wprowadzenie / 487
System edukacji / 487
Służba zdrowia / 498
Polityka społeczna / 502
Ubezpieczenia oraz składka zdrowotna / 507
Kultura, sztuka oraz media / 513
Podsumowanie / 516
Rozdział V
Polityka zagraniczna i bezpieczeństwo międzynarodowe / 527
Wprowadzenie / 527
Integracja europejska i członkostwo w Unii Europejskiej / 530
Współpraca w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego / 551
Stosunki bilateralne i multilateralne / 555
Nielegalna imigracja i uchodźcy w Polsce / 565
Podsumowanie / 570
Rozdział VI
Bezpieczeństwo wewnętrzne i obronność / 581
Wprowadzenie / 581
Bezpieczeństwo wewnętrze i obronność / 583
Kara śmierci / 589
Dostęp do broni palnej / 600
Podsumowanie / 607
Wnioski końcowe / 611
Bibliografia / 647
Źródła / 647
Opracowania / 655
Netografia / 668
Aneksy / 671
Aneks I: Portret lidera polskich konserwatywnych liberałów / 671
Aneks II: Prasa związana ze środowiskiem konserwatywno-liberalnym w Polsce po 1989 r. / 689
Aneks III: Działalność stowarzyszenia KoLiber / 697
Aneks IV: Władze UPR / 705
Spis tabel i wykresów
Tabela 1. Różnice między konserwatyzmem a liberalizmem / 41
Tabela 2. Wartości konserwatywnych liberałów / 43
Tabela 3. Cechy populizmu występujące w konserwatywno-liberalnym nurcie politycznym w Polsce / 46
Tabela 4. Władze stowarzyszenia UPR wybrane w kwietniu 1989 r. / 84
Tabela 5. Wyniki wyborcze UPR w wyborach do rad sejmików wojewódzkich w 2002 r. / 166
Tabela 6. Wyniki wyborcze UPR w wyborach do rad sejmików wojewódzkich w 2006 r. / 179
Tabela 7. Wyniki wyborcze UPR wwyborach do sejmików wojewódzkich w2010 r. / 193
Tabela 8. Komitet Wyborczy Wyborców Ruch Wyborców Janusza Korwin-Mikke – wyniki wyborów do sejmików wojewódzkich w 2010 r. / 194
Tabela 9. Wyniki wyborcze konserwatywnych liberałów – wybory parlamentarne w 2015 r. / 197
Tabela 10. Wyniki wyborczy Komitetu Wyborczego KNP – wybory parlamentarne w 2015 r. / 232
Tabela 11. Wyniki wyborów kandydatów z środowiska konserwatywno-liberalnego prezydenckich – I tura / 248
Tabela 12. Wybory samorządowe – prezydenci wybranych miast w latach 2014 / 252
Tabela 13. Wybory samorządowe 2024. Wyniki kandydatów Nowej Nadziei na prezydentów miast w pierwszej turze wyborów 7 kwietnia 2024 r. ... / 274
Tabela 14. Liczba kandydatów do 35.r. ż. w wyborach do sejmików w 2014 r. / 308
Tabela 15. Liczba kandydatów do 35.r. ż. w wyborach do sejmików w 2018 r. / 310
Tabela 16. Wyniki kandydata Janusza Korwin-Mikkego w wyborach prezydenckich / 312
Tabela 17. Propozycja podporządkowania działów administracji rządowej / 405
Tabela 18. UPR wobec reformy samorządowej z 1998 roku / 415
Wykres 1. Struktura władz naczelnych UPR opracowana na podstawie statutu / 98
Wykres 2. Wyniki wyborcze koalicji i komitetów z udziałem partii konserwatywno-liberalnych / 314
Wykres 3. Jestem za łatwiejszym dostępem do broni palnej w Polsce / 608
Wykres 4. Odpowiedź na pytanie czy czujesz się antysystemowcem? / 636
Recenzje
Autorzy
- Historia i Polityka 43 (50) (2022)
- Lokalny wymiar polityki bezpieczeństwa
- Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie w latach 1919–1939. Studium z dziejów organizacji i postaw ideowych studentów
- W kręgu iluzji i realiów. Oblicza polskiej myśli polityczne w XX i XXI wieku. Studia i szkice
- Historia i Polityka 8 (15) 2012
- Historia i Polityka 7 (14) 2012
- Bezpieczeństwo zewnętrzne państwa w polskiej myśli politycznej po 1989 roku. Wybór źródeł
- Historia i Polityka 5 (12) 2011
- Historia i Polityka 6 (13) 2011
- Historia i Polityka 2/3 (9/10) 2010
- Historia i Polityka 4 (11) 2010
- Historia i Polityka 1 (8) 2009
- Historia i Polityka 7 (2008)
- Historia i Polityka 5 (2006)
- Historia i Polityka 2 (2005)
- Historia i Polityka 3 (2005)
- Historia i Polityka 1 (2005)
Patryk Tomaszewski
Książki autora:
- Wolność, własność, sprawiedliwość. Środowisko konserwatywno-liberalne w Polsce po 1989 roku. Struktury – działalność – myśl polityczna- Historia i Polityka 43 (50) (2022)
- Lokalny wymiar polityki bezpieczeństwa
- Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie w latach 1919–1939. Studium z dziejów organizacji i postaw ideowych studentów
- W kręgu iluzji i realiów. Oblicza polskiej myśli polityczne w XX i XXI wieku. Studia i szkice
- Historia i Polityka 8 (15) 2012
- Historia i Polityka 7 (14) 2012
- Bezpieczeństwo zewnętrzne państwa w polskiej myśli politycznej po 1989 roku. Wybór źródeł
- Historia i Polityka 5 (12) 2011
- Historia i Polityka 6 (13) 2011
- Historia i Polityka 2/3 (9/10) 2010
- Historia i Polityka 4 (11) 2010
- Historia i Polityka 1 (8) 2009
- Historia i Polityka 7 (2008)
- Historia i Polityka 5 (2006)
- Historia i Polityka 2 (2005)
- Historia i Polityka 3 (2005)
- Historia i Polityka 1 (2005)
Powiązane
Książka
Oprawa miękka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Teoretyczne podstawy badania stabilności politycznej
Łukasz Perlikowski
38,00 zł
30,40 zł
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Moralność kanibali. Ayn Rand wobec lewicowej wizji społeczeństwa
Sławomir Drelich
od 29,00 zł
Książka
Wydanie papierowe
Politologia i stosunki międzynarodowe
Lokalny wymiar polityki bezpieczeństwa
Piotr Siemiątkowski, Patryk Tomaszewski
29,00 zł
Książka
Wydanie papierowe
Politologia i stosunki międzynarodowe
Bezpieczeństwo zewnętrzne państwa w polskiej myśli politycznej po 1989 roku. Wybór źródeł
Arkadiusz Lewandowski, Grzegorz Radomski, Patryk Tomaszewski
46,00 zł
1/
Inne z tej kategorii
Książka
Nauki społeczne
Esej o naturze naszych uczuć i afektów
Francis Hutcheson
od 35,00 zł
Książka
Nauki społeczne
Elementy prawa naturalnego i politycznego
Thomas Hobbes
od 33,00 zł
NOWOŚĆ
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Wybór Prezydenta Republiki Włoskiej Model normatywny i rzeczywistość polityczna
Katarzyna Jachimowicz
od 34,00 zł
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Konieczność rewolucji? Marksiści francuscy wobec wydarzeń maja i czerwca 1968
Anna Winkler
od 38,00 zł
1/