Wybór Prezydenta Republiki Włoskiej Model normatywny i rzeczywistość polityczna
autorzy:
Rok wydania:2025
Nr wydania:Wydanie pierwsze
Liczba stron:292
ISBN:978-83-231-6221-6
eISBN:978-83-231-6222-3
DOI:
https://doi.org/10.12775/978-83-231-6222-3
OPIS
Wybór Prezydenta Republiki Włoskiej to jedna z najbardziej wymagających procedur wyboru głowy państwa na świecie – niezwykle oszczędnie ujęta w przepisach samej Konstytucji, a w praktyce kształtowana przez konwenanse i zwyczaje polityczne. Reguły te wyrosły na gruncie zarówno włoskiego prawa wyborczego, jak i parlamentarnego, tworząc unikalny model, pozbawiony oficjalnych kandydatur i ograniczeń liczby tur głosowania, oparty na bardzo wysokich progach wyborczych. Autorka nie tylko ukazuje ewolucję tej procedury i przedstawia przebieg wszystkich dotychczasowych wyborów prezydenckich, lecz także podejmuje temat wciąż aktualny – czy włoski system polityczny powinien utrzymać dotychczasowy model, czy też zmierzać ku bezpośrednim wyborom głowy państwa. To oryginalne i pogłębione opracowanie, które ukazuje włoską procedurę wyboru Prezydenta Republiki jako laboratorium życia politycznego i konstytucyjnego, w którym widać zarówno trwałość instytucji, jak i wyzwania współczesnych Włoch.
SPIS TREŚCI
Wstęp / 9
Rozdział I. Teoretyczne modele wyboru głowy państwa na świecie
1. Uwagi wprowadzające / 19
2. Wybory powszechne i bezpośrednie prezydenta / 22
3. Wybór prezydenta dokonywany przez specjalne kolegium elektorskie w dwustopniowej procedurze / 31
4. Wybór prezydenta dokonywany przez parlament / 35
5. System minimalnego poszerzenia parlamentu, czyli wybór dokonywany przez parlament uzupełniony o grupę specjalnych elektorów prezydenckich / 38
6. Wybór prezydenta dokonywany przez szczególne kolegia wyborcze / 41
7. Podsumowanie / 44
Rozdział II. Wybory głowy państwa w Republice Włoskiej w latach 1946–2022
1. Uwagi wstępne / 49
2. Wybór tymczasowej głowy państwa w 1946 roku / 49
3. Wybór poszczególnych prezydentów Republiki Włoskiej / 52
3.1. Wybory prezydenckie w okresie tzw. I Republiki (1948–1992) / 53
3.2. Wybory prezydenckie w okresie tzw. II Republiki (1999–2022) / 81
4. Podsumowanie / 104
Rozdział III. Zagadnienia proceduralne wyboru Prezydenta Republiki Włoskiej
1. Uwagi wprowadzające / 109
2. Znaczenie neutralności Prezydenta Republiki Włoskiej i jej gwarancje / 114
2.1. Wybór kwalifikowaną większością 2/3 głosów zgromadzenia / 117
2.2. Zasada tajności głosowania / 121
3. Warunki wybieralności na urząd Prezydenta Republiki Włoskiej / 128
3.1. Posiadanie pełni praw cywilnych i politycznych / 129
3.2. Wiek kandydata na urząd prezydenta / 130
3.3. Mai una donna, czyli problematyczna kwestia płci w wyborach prezydenckich / 131
3.4. Posiadanie włoskiego obywatelstwa / 136
3.5. Sylwetki kandydatów / 138
4. Procedura wyborcza / 141
4.1. Tryb zgłaszania kandydatów / 143
4.1.1. „Wolni strzelcy” – antybohaterowie włoskiego parlamentaryzmu / 150
4.2. Zarządzanie wyborów prezydenckich / 154
4.3. Problemy dotyczące „białego semestru” / 157
5. Kadencja prezydenta / 160
5.1. Początek kadencji / 161
5.2. Koniec kadencji / 162
5.3. Prorogatio del Presidente della Repubblica, czyli przedłużenie kadencji Prezydenta Republiki Włoskiej / 169
5.4. Kwestia ponownego wyboru na urząd prezydenta / 171
6. Status urzędującego prezydenta oraz byłych prezydentów Republiki Włoskiej / 176
7. Podsumowanie / 179
Rozdział IV. Zgromadzenie dokonujące wyboru Prezydenta Republiki Włoskiej
1. Uwagi wprowadzające / 183
2. Skład kolegium elektorskiego / 185
2.1. Parlamentarzyści / 187
2.2. Senatorowie dożywotni / 187
2.3. Delegaci regionalni / 190
2.3.1. Rola delegatów regionalnych / 197
2.3.2. Zmniejszenie liczby członków kolegium elektorskiego w 2020 r. / 206
3. Wybrane propozycje zmian prawnych dotyczących składu kolegium elektorskiego / 208
4. Praktyka funkcjonowania kolegium elektorskiego / 212
5. Podsumowanie / 215
Rozdział V. W poszukiwaniu optymalnej formuły wyborczej Prezydenta Republiki Włoskiej
1. Uwagi wprowadzające / 217
2. Zagadnienie wyboru Prezydenta Republiki Włoskiej w głosowaniu powszechnym / 219
2.1. Od „wielkiej reformy” do dwuizbowych komisji parlamentarnych / 220
2.2. Wielki powrót idei wyborów bezpośrednich po 2013 r. / 224
3. Wybrane elementy procedur pośrednich wyborów prezydenta – uwagi de lege lata i de lege ferenda / 240
4. Podsumowanie / 251
Zakończenie / 255
Załącznik. Prezydenci Republiki Włoskiej / 265
Bibliografia / 267
Summary. Electing the President of the Italian Republic: The Normative Model and Political Reality / 287
Rozdział I. Teoretyczne modele wyboru głowy państwa na świecie
1. Uwagi wprowadzające / 19
2. Wybory powszechne i bezpośrednie prezydenta / 22
3. Wybór prezydenta dokonywany przez specjalne kolegium elektorskie w dwustopniowej procedurze / 31
4. Wybór prezydenta dokonywany przez parlament / 35
5. System minimalnego poszerzenia parlamentu, czyli wybór dokonywany przez parlament uzupełniony o grupę specjalnych elektorów prezydenckich / 38
6. Wybór prezydenta dokonywany przez szczególne kolegia wyborcze / 41
7. Podsumowanie / 44
Rozdział II. Wybory głowy państwa w Republice Włoskiej w latach 1946–2022
1. Uwagi wstępne / 49
2. Wybór tymczasowej głowy państwa w 1946 roku / 49
3. Wybór poszczególnych prezydentów Republiki Włoskiej / 52
3.1. Wybory prezydenckie w okresie tzw. I Republiki (1948–1992) / 53
3.2. Wybory prezydenckie w okresie tzw. II Republiki (1999–2022) / 81
4. Podsumowanie / 104
Rozdział III. Zagadnienia proceduralne wyboru Prezydenta Republiki Włoskiej
1. Uwagi wprowadzające / 109
2. Znaczenie neutralności Prezydenta Republiki Włoskiej i jej gwarancje / 114
2.1. Wybór kwalifikowaną większością 2/3 głosów zgromadzenia / 117
2.2. Zasada tajności głosowania / 121
3. Warunki wybieralności na urząd Prezydenta Republiki Włoskiej / 128
3.1. Posiadanie pełni praw cywilnych i politycznych / 129
3.2. Wiek kandydata na urząd prezydenta / 130
3.3. Mai una donna, czyli problematyczna kwestia płci w wyborach prezydenckich / 131
3.4. Posiadanie włoskiego obywatelstwa / 136
3.5. Sylwetki kandydatów / 138
4. Procedura wyborcza / 141
4.1. Tryb zgłaszania kandydatów / 143
4.1.1. „Wolni strzelcy” – antybohaterowie włoskiego parlamentaryzmu / 150
4.2. Zarządzanie wyborów prezydenckich / 154
4.3. Problemy dotyczące „białego semestru” / 157
5. Kadencja prezydenta / 160
5.1. Początek kadencji / 161
5.2. Koniec kadencji / 162
5.3. Prorogatio del Presidente della Repubblica, czyli przedłużenie kadencji Prezydenta Republiki Włoskiej / 169
5.4. Kwestia ponownego wyboru na urząd prezydenta / 171
6. Status urzędującego prezydenta oraz byłych prezydentów Republiki Włoskiej / 176
7. Podsumowanie / 179
Rozdział IV. Zgromadzenie dokonujące wyboru Prezydenta Republiki Włoskiej
1. Uwagi wprowadzające / 183
2. Skład kolegium elektorskiego / 185
2.1. Parlamentarzyści / 187
2.2. Senatorowie dożywotni / 187
2.3. Delegaci regionalni / 190
2.3.1. Rola delegatów regionalnych / 197
2.3.2. Zmniejszenie liczby członków kolegium elektorskiego w 2020 r. / 206
3. Wybrane propozycje zmian prawnych dotyczących składu kolegium elektorskiego / 208
4. Praktyka funkcjonowania kolegium elektorskiego / 212
5. Podsumowanie / 215
Rozdział V. W poszukiwaniu optymalnej formuły wyborczej Prezydenta Republiki Włoskiej
1. Uwagi wprowadzające / 217
2. Zagadnienie wyboru Prezydenta Republiki Włoskiej w głosowaniu powszechnym / 219
2.1. Od „wielkiej reformy” do dwuizbowych komisji parlamentarnych / 220
2.2. Wielki powrót idei wyborów bezpośrednich po 2013 r. / 224
3. Wybrane elementy procedur pośrednich wyborów prezydenta – uwagi de lege lata i de lege ferenda / 240
4. Podsumowanie / 251
Zakończenie / 255
Załącznik. Prezydenci Republiki Włoskiej / 265
Bibliografia / 267
Summary. Electing the President of the Italian Republic: The Normative Model and Political Reality / 287
Recenzje
Autorzy
Katarzyna Jachimowicz
Dr Katarzyna Jachimowicz jest adiunktką w Katedrze Prawa Konstytucyjnego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W swojej pracy naukowej i badawczej zajmuje się prawem konstytucyjnym Włoch i Polski oraz problematyką instytucji Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania sądownictwa.
Powiązane
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Teoretyczne podstawy badania stabilności politycznej
Łukasz Perlikowski
od 6,92 zł
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Państwa, organizacje międzynarodowe i partnerstwa strategiczne
Lucyna Czechowska, Andriy Tyushka, Agata Beata Domachowska, Karolina Gawron-Tabor, Joanna Piechowiak-Lamparska
od 56,00 zł
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Moralność kanibali. Ayn Rand wobec lewicowej wizji społeczeństwa
Sławomir Drelich
od 4,92 zł
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Spory o modernizację i demokrację w XX–XXI wieku
Grzegorz Radomski, Michał Strzelecki, Arkadiusz Lewandowski, Maria Wincławska
od 6,92 zł
1/
Inne z tej kategorii
NOWOŚĆ
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Wolność, własność, sprawiedliwość. Środowisko konserwatywno-liberalne w Polsce po 1989 roku. Struktury – działalność – myśl polityczna
Patryk Tomaszewski
od 66,00 zł
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Konieczność rewolucji? Marksiści francuscy wobec wydarzeń maja i czerwca 1968
Anna Winkler
od 38,00 zł
Książka
Politologia i stosunki międzynarodowe
Pamięć, polityczność, władza. Reprezentacje pamięci zbiorowej w Gruzji, Armenii, Górskim Karabachu i Abchazji
Bartłomiej Krzysztan
od 38,00 zł
Książka
Nauki społeczne
Implementacja wybranych założeń teorii uczenia się muzyki Edwina E. Gordona do praktyki kształcenia słuchu uczniów szkoły muzycznej pierwszego stopnia
Maciej Kołodziejski
od 28,00 zł
1/