Małgorzata Mikołajczak

Pomiędzy końcem i apokalipsą. O wyobraźni poetyckiej Zbigniewa Herberta

Wysyłamy w ciągu 5 dni roboczych
ISBN:
978-83-231-3013-0
Publication year:
2013
Pages number:
442
Nr wydania:
drugie
Typ okładki:
twarda
Series:
res humanae
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

46,00 zł

twarda

Małgorzata Mikołajczak

Pomiędzy końcem i apokalipsą. O wyobraźni poetyckiej Zbigniewa Herberta

Kategoria produktu:

Bohaterem książki jest „Herbert metafizyczny”, „wygnany arkadyjczyk” biorący odpowiedzialność za rzeczywistość, w której rozegrał się metafizyczny dramat, tytułowy „koniec”. Podstawową metodą badawczą jest tu interpretacja tekstu, a dominującą perspektywą – poetyka. Autorka stara się ukazać zasadę organizującą świat poetycki Herberta: „dośrodkowe” ciążenie charakterystycznych dla tej poezji antynomii oraz współistnienie sprzeczności w obszarze paradoksu. Kwestią kluczową jest poetycka wyobraźnia, ujęta jako sfera obrazowania syntetyzująca elementy świata przedstawionego w relacji do metafizycznych aspektów egzystencji, te natomiast dają się uchwycić w odniesieniu do tradycji filozoficznej i literackiej. Zarysowując horyzont tej twórczości jako swoisty pejzaż kultury, autorka pokazuje, że „metafizyczne” przemawia u Herberta głosami wielkich twórców, figur orientacji aksjologicznej i estetycznej, jakimi są Eliot, Rilke, Hölderlin oraz Nietzsche. Trzy pierwsze z wymienionych nazwisk zakreślają potrójny horyzont intertekstualny i wyznaczają wierzchołki metafizycznego trójkąta, na których wspiera się refleksja poety: liryczno-elegijny (Rilke); ascetyczny, sprzężony z imperatywem etycznym (Eliot) oraz religijno-obrzędowy (Hölderlin). Myśl Nietzschego natomiast okazuje się istotna dla religijnego wymiaru poezji Herberta.

Wprowadzenie. „Herbert metafizyczny”. Zarys problematyki / 9
Z dziejów recepcji / 9
„Żeby szlachetne piękno / uroda istnienia / a może nawet dobro / miały we mnie dom” / 15
Rilke, Eliot, Herbert – „poeci końca” / 22
„Na niemożliwej granicy” / 28
Tajemnica i ład ukryty / 35
Zasada paradoksu. O metodzie / 40
Podziękowanie / 54

Rozdział 1. Pomiędzy końcem i apokalipsą. Kręgi tradycji / 57
„To jest właśnie koniec” / 57
Kato kyrie kato / 60
Spadkobierca poetów „spełnionej apokalipsy” / 62
Tradycja drugiej awangardy. Miłosz i Czechowicz / 72
„Katastrofizm pamięci”. Diagnoza współczesności / 77
W perspektywie egzystencjalnej: mit końca / 87
„Katastrofizm ocalający”. Rola sztuki / 105

Rozdział 2. „Oto żyję w różnych czasach”. Figury i tematy czasoprzestrzenne / 119
Wobec dyktatu czasu i przestrzeni (wstępna klasyfikacja) / 120
Oblicza historii / 132
Nieruchome przestrzenie / 163
„Życie moje / powinno zatoczyć koło” / 177

Rozdział 3. Między nihilizmem a wiarą / 209
„To nie jest ślepa ulica” / 209
Ocalony z potopu. Wybrane motywy biblijne / 215
„Wierność ziemi”. Związki z Nietzschem / 230
„Umarłe religie”. Echa myśli nietzscheańskiej / 254

Rozdział 4. Eliot, Rilke, Hölderlin. „Estetyka końca” / 273
Metafizyczny trójkąt / 273
Herbert – Eliot. Ku wyobraźni ascetycznej / 280
Herbert – Rilke. Nurt liryczno-elegijny / 337
Herbert – Hölderlin. Idea pojednania / 380

Zakończenie / 399
Nota bibliograficzna / 405
Wykaz skrótów literatury podmiotowej / 407
Bibliografia / 409
Summary / 429
Indeks osobowy / 433

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha
  • Małgorzata Mikołajczak

    kierownik Zakładu Teorii i Antropologii Literatury oraz Pracowni Badań nad Literaturą Regionalną w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego, członek Komitetu Nauk o Literaturze PAN (2011–2014), juror w konkursie „Lubuski Wawrzyn Literacki”. Autorka książek Podjąć przerwany dialog. O poezji Urszuli Kozioł (2000), „W cieniu heksametru”. Interpretacje wierszy Zbigniewa Herberta (2004), Pomiędzy końcem i apokalipsą. O wyobraźni poetyckiej Zbigniewa Herberta (2007), Zbliżenia. Studia i szkice poświęcone literaturze lubuskiej (2011), Światy z marzenia. Echa romantyczne w poezji Zbigniewa Herberta (2013). Publikowała m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Ruchu Literackim”, „Zagadnieniach Rodzajów Literackich”, „Tekstach Drugich”, „Twórczości”, „Odrze”, „Kwartalniku Artystycznym”.  

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum