Janusz Małłek

Księstwo pruskie w XVI wieku. Ustawa o rządzie z 1542 roku

Wysyłamy w ciągu 5 dni roboczych
Publication year:
2021
Pages number:
338
Nr wydania:
drugie
Format:
158 x 228 mm
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
ISBN (oprawa twarda):
978-83-231-4455-7
ISBN (oprawa miękka):
978-83-231-4753-4
eISBN:
978-83-231-4752-7

58,00 zł

Janusz Małłek

Księstwo pruskie w XVI wieku. Ustawa o rządzie z 1542 roku

Kategoria produktu:

Profesor Janusz Małłek studia historyczne odbył na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1960 r. na podstawie pracy „Dzieje sejmu Prus Książęcych z 1566”, napisanej pod kierunkiem prof. Karola Górskiego, uzyskał stopień magistra. W 1961 r. został zatrudniony na stanowisku asystenta na UMK. W 1965 r. uzyskał doktorat, a następnie habilitację (1974) oraz tytuł profesora nadzwyczajnego (1988) i profesora zwyczajnego (1991). Członek PAU (korespondent od 1996, czynny – od 2009 r.). Był wiceprezydentem International Commission for the History of Representative and Parliamentary Institutions i członkiem zarządu Verein für Reformationsgeschichte. W latach 1993–1999 był pierwszym dziekanem Wydziału Nauk Historycznych, a w latach 1999–2002 prorektorem UMK.  Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski i Medalem Komisji Edukacji Narodowej. 17 września 2009 r. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie nadał mu tytuł doktora honoris causa. Specjalizuje się w dziejach Prus i Skandynawii. Bibliografia jego prac obejmuje 626 pozycji.

W czasie gdy powstawała ta książka, ważne miejsce także w historiografii polskiej zajmował materializm historyczny. Z Zachodu docierały jednak już nowe modele odtwarzania procesów historycznych – odchodzenie od historii wybitnych jednostek i przyjmowanie integralnego spojrzenia na dzieje społeczeństw. Jedną z propozycji było badanie społeczeństwa stanowego (narodu politycznego) i jego reprezentacji, która uzewnętrzniała się w pracach parlamentu. Projekt badawczy zrealizowany w niniejszej monografii był właśnie taką próbą.

Fragment przedmowy autora do II wydania książki

PRZEDMOWA DO DRUGIEGO WYDANIA / 5

WSTĘP / 11
1. ZNACZENIE PODJĘTEGO TEMATU / 11
2. STAN BADAŃ / 11
3. METODA / 12
4. ŹRÓDŁA RĘKOPIŚMIENNE / 14
5. ŹRÓDŁA DRUKOWANE / 16
6. OPRACOWANIA / 18
7. CEL PRACY / 21

Rozdział I
OBSZAR, ŚRODOWISKO, ROZWÓJ GOSPODARCZY I SPOŁECZNY PRUS KSIĄŻĘCYCH W POŁOWIE XVI W. / 23
1. OBSZAR, GRANICE I ŚRODOWISKO GEOGRAFICZNE / 23
2. LICZBA LUDNOŚCI / 24
3. PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY / 25
a) Okręgi / 25
b) Starostwa / 27
c) Komornictwa i amty sołtysie / 30
d) Gminy miejskie i wiejskie / 30
4. POTENCJAŁ GOSPODARCZY KSIĘCIA I STANÓW W PRUSACH KSIĄŻĘCYCH W POŁOWIE XVI W. / 30
a) Podział własności ziemskiej. Zastawy / 31
b) Dochody książęce / 48
c) Pozycja społeczna i gospodarcza stanów / 62
5. ROZWÓJ GOSPODARCZY PRUS KSIĄŻĘCYCH W XVI W. JAKO CZYNNIK DYNAMICZNY ROZWOJU SPOŁECZNEGO / 87
a) Uwagi wstępne / 87
b) Warunki determinujące rozwój gospodarczy / 91
c) Handel zagraniczny jako czynnik określający stopień i tendencję rozwoju gospodarczego kraju / 96

Rozdział II
KSIĄŻĘ A STANY W LATACH 1525–1541 NA TLE DZIEJÓW REPREZENTACJI STANOWEJ W PRUSACH / 111
1. WSTĘP: UTWORZENIE SIĘ REPREZENTACJI STANOWEJ W PRUSACH / 111
2. REPREZENTACJA STANOWA W LENNYM PAŃSTWIE KRZYŻACKIM W LATACH 1466–1525 / 115
a) Zakon a stany 1466–1498 / 116
b) Stany za ostatnich wielkich mistrzów 1498–1525 / 118
3. KSIĄŻĘ A STANY W LATACH 1525–1541 / 134
a) Organizacja stanów / 135
b) Stosunki między władcą a stanami w latach 1525–1541 / 141

Rozdział III
SEJM LETNI 1542 R. DYSKUSJA NAD PROJEKTEM REGIMENTSNOTTEL / 161
1. SPRAWA TURECKA JAKO BEZPOŚREDNIA PRZYCZYNA PROJEKTU WYDANIA REGIMENTSNOTTEL / 161
a) W okresie do sejmu czerwcowo-lipcowego 1542 r. / 161
b) Na sejmie czerwcowo-lipcowym 1542 r. / 166
2. OBRADY MAŁEGO WYDZIAŁU NA SEJMIE CZERWCOWO-LIPCOWYM 1542 R. / 172
a) Projekt Regimentsnottel / 172
b) Starania w Polsce o potwierdzenie Regimentsnottel / 180
c) Procuratorium dla książąt dopuszczonych do lenna pruskiego / 181
d) Pomoc na wojnę turecką / 183
e) Utworzenie klasztoru panieńskiego / 184
f ) Sprawa monety, granicy litewskiej, szkoły partykularnej i sądownictwa / 186
g) Zakończenie sejmu czerwcowo-lipcowego 1542 r. / 187

Rozdział IV
SEJM LISTOPADOWY 1542 R. UCHWALENIE REGIMENTSNOTTEL / 189
1. DALSZA DYSKUSJA, UCHWALENIE I OPIECZĘTOWANIE REGIMENTSNOTTEL NA SEJMIE 1542 R. / 189
2. STARANIA W POLSCE O POTWIERDZENIE REGIMENTSNOTTEL / 200
3. PODATEK NA OBRONĘ PRZECIW TURKOM / 201
4. SZKOŁA PARTYKULARNA / 202

Rozdział V
ANALIZA REGIMENTSNOTTEL / 203
1. UNORMOWANIE URZĘDU BISKUPIEGO / 204
Art. 1 / 204
Art. 2 / 205
Art. 3 / 205
Art. 4 / 206
Art. 5 / 210
Art. 6 / 210
Art. 7 / 211
Art. 8 / 213
Art. 9 / 214
Art. 10 / 215
2. ZAOPATRZENIE KSIĘŻNY I KSIĘŻNICZKI; OPIEKA / 216
Art. 1 / 216
Art. 2 / 217
Art. 3 / 219
3. USTALENIE RZĄDU / 220
Art. 1 – Rząd / 220
Art. 2. Namiestnicy. Regencja / 228
Art. 3. Pobyt stały w kraju książąt dopuszczonych do lenna / 231
Art. 4. Wynagrodzenie regentów, opłacenie kosztów podróży poselstw za granicą / 232
Art. 5. Zarząd dworem w Królewcu i dochodami państwa / 233
Art. 6. Kolejność awansów / 234
Art. 7. Obowiązki nadradców jako regentów / 235
Art. 8. Obowiązki starostów / 236
Art. 9. Prawo zwoływania stanów przez czterech nadradców / 237
Art. 10. Obsadzenie zamków przygranicznych / 238
Art. 11. Kasa i archiwum stanowe / 238
Art. 12. Ostateczne ustalenie władzy regentów, ich pieczęcie / 240

Rozdział VI
STARANIA O ZATWIERDZENIE W POLSCE, REALIZACJA I ZNACZENIE REGIMENTSNOTTEL / 241
1. STARANIA O ZATWIERDZENIE REGIMENTSNOTTEL W POLSCE / 241
2. REALIZACJA REGIMENTSNOTTEL / 249
a) Unormowanie urzędu biskupiego / 250
b) Zaopatrzenie księżny i księżniczki, opieka / 253
c) Ustalenie rządu / 253
3. ZNACZENIE REGIMENTSNOTTEL / 260

ANEKS / 267
WYKAZ SKRÓTÓW / 281
BIBLIOGRAFIA / 283
ZUSAMMENFASSUNG / 301
INDEKS OSOBOWY / 311
INDEKS NAZW GEOGRAFICZNYCH / 325

 

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum