OPIS
Proponujemy zastanowienie się nad ideałem wolności archiwalnej. Wolności zarówno w znaczeniu slowness, jak i freedom. Wolności polegającej na niepośpiesznym, uważnym, dogłębnym zajęciu się tymi zadaniami, które braku pośpiechu, uwagi i dogłębności wymagają. Wolności polegającej na swobodnym decydowaniu o sposobach postępowania z archiwaliami dla dobra zasobu archiwalnego w wymiarze globalnym. Wolności od nacisków ideologicznych, politycznych i administracyjnych. Wolności zatrzymywania się w biegu i refleksji nad przebytą drogą i wyzwaniami, które nas czekają. Sądzimy, że wolność potrzebna jest archiwom i archiwistom jak nigdy wcześniej. Szybkie, wciąż przyśpieszające zmiany środowiska naturalnego i kulturowego, ocieplanie się klimatu, katastrofalne susze, podnoszenie poziomu oceanów, zagrożenie zalaniem terenów zamieszkanych przez ludzi, związane z tymi zjawiskami migracje i konflikty społeczne stanowią śmiertelne zagrożenia dla archiwów. Archiwista swobodnie działający, niekrępowany sztywnymi procedurami, posłuszny zasadzie, że dobro zasobu archiwalnego jest najwyższym prawem, może, jak wierzymy, tym zagrożeniom archiwów zapobiec. Jest to oczywiście nasza subiektywna diagnoza. Festina lente!
SPIS TREŚCI
Waldemar Chorążyczewski, Hadrian Ciechanowski, Agnieszka Rosa, Magdalena Wiśniewska-Drewniak
Wolne archiwa wobec zmian. Wprowadzenie do problemu / 7
Piotr Bewicz
Transmisja archiwum. Esej o dowolności / 15
Magdalena Wiśniewska-Drewniak
Archiwistyka jako nauka o teraźniejszości / 23
Aliaksandr Bialiauski
A life consigned: Semantics of archive and archivist in Belarussian and Russian fiction literature of 20th century / 47
Rafał Borychowski
Zakres swobody archiwisty w procesie kształtowania narodowego zasobu archiwalnego / 67
Agnieszka Wojciechowska
Między teorią a praktyką. Zarys problematyki opracowania i udostępniania materiałów archiwalnych w archiwach państwowych / 115
Jerzy Bednarek
Ewolucja funkcji indemnizacyjnej Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej / 127
Barbara Tekely Skrętowicz
Technologiczna wolność czy zniewolenie? Refleksja archiwalna / 149
Wojciech Woźniak
Otwarta nauka (open science) jako wyzwanie dla archiwistyki / 161
Monika Cołbecka
Odkryć nieznane – o szkoleniu użytkowników archiwów jako narzędziu wywoływania potrzeb informacyjnych / 179
Jagoda Jankowska
Archiwa i archiwiści. Potencjał oddziaływania na odczucia społeczne / 193
Paweł Perzyna
Wirus w archiwum, czyli o strategii przetrwania w postpandemicznej rzeczywistości / 209