• Home
  • Socjologia
  • Socjologiczne i psychologiczne uwarunkowania dwujęzyczności staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego

Michał Głuszkowski

Socjologiczne i psychologiczne uwarunkowania dwujęzyczności staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego

Wysyłamy w ciągu 5 dni roboczych
ISBN:
978-83-231-2682-9
Publication year:
2011
Pages number:
348
Nr wydania:
pierwsze
Typ okładki:
miękka
Format:
158 x 228 mm
Publisher:
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

60,00 zł

miękka

Michał Głuszkowski

Socjologiczne i psychologiczne uwarunkowania dwujęzyczności staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego

Kategoria produktu:

W pracy omówiony został wpływ czynników pozajęzykowych na dwujęzyczność staroobrzędowców zamieszkujących w regionie suwalsko-augustowskim. Uwzględnione zostały dwie perspektywy: makrosocjolingwistyczna - ukazująca zjawiska na poziomie grupowym oraz mikrosocjolingwistyczna - na poziomie indywidualnym. Analiza została oparta na materiale empirycznym w postaci nagrań i danych socjolingwistycznych zgromadzonych podczas serii ekspedycji w latach 1999-2009, dzięki czemu możliwe było uchwycenie zmian dokonujących się w bilingwizmie badanej społeczności.

Od autora 11
Zasady transkrypcji oraz grafii tekstu 15
Wykaz skrótów. 17

ROZDZIAŁ I
Zarys historii i obecnej sytuacji społecznej staroobrzędowców
w Polsce 19
Najważniejsze fakty w historii ruchu staroobrzędowego 19
Geneza. 19
Staroobrzędowcy w Rosji. 20
Staroobrzędowcy na ziemiach polskich. 21
Obecna sytuacja staroobrzędowców w Polsce. 24
Rozmieszczenie i liczebność polskich staroobrzędowców. 24
Region suwalsko-augustowski. 26
Staroobrzędowcy jako mniejszość wyznaniowa, etniczna, kulturowa i językowa. 27
Wyspa gwarowa. 28

ROZDZIAŁ II
Podstawy teoretyczne badań socjologicznych i psychologicznych uwarunkowań dwujęzyczności, zastosowane metody badawcze oraz dobór informatorów 31
Najważniejsze założenia badań nad dwujęzycznością 31
Wykorzystanie socjologii i psychologii w dotychczasowych badaniach dwujęzyczności 33
Dotychczasowe badania staroobrzędowców 35
Historia i kultura staroobrzędowców. 36
Język staroobrzędowców. 37
Potrzeba nowej perspektywy w badaniach języka polskich staroobrzędowców. 39
Założenia metodologiczne 43
Ogólne założenia i podstawowe pojęcia strukturalizmu Uriela Weinreicha 43
Czynniki kształtujące zjawisko interferencji. 44
Dwujęzyczność na poziomie jednostki i grupy. 45
Język jednostki. 45
Język grupy. 45
Strukturalistyczna lingwityska kontaktu Uriela Weinreicha - najważniejsze założenia. 47
Język w ujęciu socjologicznym i psychologicznym 48
Pojęcia idiolektu i socjolektu. 49
Potrzeba perspektywy mikro- i makrosocjolingwistycznej. 51
Zastosowanie koncepcji kodu rozwiniętego i ograniczonego w lingwistyce kontaktu. 53
Pojęcie tożsamości kulturowej. Kanon kulturowy a język. 55
Pojęcia tożsamości osobowej oraz roli społecznej i ich znaczenie dla języka. 57
Podstawowe założenia i hipotezy badawcze 58
Wybór metod badawczych oraz grupy objętej badaniem 60
Różnorodność gromadzonego materiału. 60
Informatorzy. 61
Trudności z dotarciem do informatorów. 62
Dobór próby. 63
Sposób prowadzenia badań. Metody i techniki badawcze. 68
Perspektywa longitudinalna. 68
Techniki nagrań. 69
Obserwacja uczestnicząca. 70
Wykorzystanie dotychczasowych badań. 71
Charakterystyka informatorów 72

ROZDZIAŁ III
Dwujęzyczność staroobrzędowców w perspektywie makrosocjolingwistycznej 76
Prymarność kodu językowego 76
Typologia prymarności/sekundarności kodu językowego. 80
Dyglosja 87
Założenia wstępne. 87
Sfery użycia języków w warunkach dyglosji 88
Prestiż języków. 94
Dziedzictwo literackie. 96
Sposób akwizycji języków. 97
Standaryzacja. 97
Stabilność dyglosji. 98
Zasoby strukturalne języków w sytuacji dyglosji. 99
Dyglosja a bilingwizm - podsumowanie. 99
Przełączanie kodu 100
Zapożyczenia 105
Kalki 109

ROZDZIAŁ IV
Dwujęzyczność staroobrzędowców w perspektywie mikrosocjolingwistycznej 114
Cechy indywidualne wpływające na kształt dwujęzyczności w ujęciu mikrosocjolingwistycznym 114
Ogólna sprawność językowa. 114
Warunki przyswajania języków a dwujęzyczność. 118
Płeć - czy w badanej społeczności istnieją seksolekty? 122
Biografia językowa 124
Najważniejsze okresy biografii językowej. 125
Język domu rodzinnego w dzieciństwie. 127
Język okresu szkolnego i wieku dojrzewania. 132
Język wieku dojrzałego: małżeństwa i miejsca pracy. 141
Język starszego pokolenia 145
Zjawiska językowe wspólne dla starszego pokolenia. 145
Opis biografii językowych i charakterystyka idiolektów przedstawicieli starszego pokolenia. 149
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku starszym - GB-K1920. 149
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku starszym w otoczeniu homogenicznym - GB K1922a. 151
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku starszym w otoczeniu heterogenicznym - SE M1925. 155
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku starszym z zauważalnymi wpływami rosyjskiej gwary na język polski - AB-K1926. 159
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku starszym w otoczeniu homogenicznym - GB M1932. 162
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku starszym w otoczeniu homogenicznym; kod rozwinięty w gwarze - GB-M1933. 164
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku starszym w otoczeniu homogenicznym z widocznym wpływem gwary na polszczyznę - GB-K1941. 168
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku starszym w otoczeniu heterogenicznym - W M1942. 172
Biografie językowe starszego pokolenia - podsumowanie. 174
Język średniego pokolenia 176
Zjawiska językowe wspólne dla średniego pokolenia. 177
Biografie językowe przedstawicieli średniego pokolenia. 181
Typ bilingwizmu ze znacznym wpływem języka ogólnorosyjskiego w otoczeniu heterogenicznym - S-M1947b. 181
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku dojrzałym w otoczeniu homogenicznym - GB K1951b. 183
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku dojrzałym w otoczeniu homogenicznym - GB-M1951. 188
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku dojrzałym w otoczeniu okresowo homogenicznym i heterogenicznym z wpływem języka ogólnorosyjskiego - GB* M1959. 192
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku dojrzałym w otoczeniu heterogenicznym - BP*-K1961c. 196
Typ bilingwizmu zanikającego w wieku dojrzałym w otoczeniu heterogenicznym - GB*-K1965. 198
Typ bilingwizmu rozwiniętego w wieku dojrzałym w otoczeniu homogenicznym - GB K1967. 201
Biografie językowe średniego pokolenia - podsumowanie. 203
Język młodszego pokolenia 205
Zjawiska językowe wspólne dla młodszego pokolenia. 206
Biografie językowe przedstawicieli młodszego pokolenia. 209
Typ bilingwizmu rozwiniętego zbliżony do amblilingwizmu - GB-M1972. 209
Typ bilingwizmu ograniczonego w wieku dojrzałym - GB-M1974. 214
Typ bilingwizmu rozwiniętego przekraczający ramy kodu ograniczonego - GB M1977. 217
Typ rozwiniętego bilingwizmu w wieku dojrzewania i dojrzałym - GB-K1984a. 224
Typ ograniczonego bilingwizmu w okresie dzieciństwa - GB-M1990. 228
Typ bilingwizmu rozwijanego w okresie dojrzewania - GB-M1992a. 230
Typ bilingwizmu zanikającego w okresie dojrzewania - GB-M1993b. 234
Typ rozwiniętego bilingwizmu w okresie dzieciństwa - GB-K1997. 239
Biografie językowe młodszego pokolenia - podsumowanie. 242
Podsumowanie biografii językowych - typologia 244

ROZDZIAŁ V
Utrzymanie i zanik języka mniejszości 251
Normy językowe 252
Dwukulturowość i di-ethnia 256
Zmiana społeczna a język mniejszości. 258
Rewitalizacja 262
Znaczenie struktury społecznej dla zachowania języka mniejszości. Czynniki demograficzne 265
Utrzymanie i zanik języka mniejszości - podsumowanie 270
Zakończenie 272
Bibliografia 277
Literatura przedmiotu 277
Słowniki i encyklopedie 296
Aneks 1 - Teksty gwarowe
AB-K1926 297
GB-M1933 298
BP-1937b 299
GB-K1951b 300
GB-M1956 301
BP*-K1961c 302
GB-M1977 303
GB-K1985 304
GB-M1992a 305
Łuczyna 306
Aneks 2 - Spis informatorów i ich krótka socjolingwistyczna charakterystyka
Starsze pokolenie - 43 informatorów. 307
Średnie pokolenie - 37 informatorów. 314
Młodsze pokolenie - łącznie 48 informatorów. 320
Osoby dojrzałe - 33 informatorów. 320
Dzieci i młodzież szkolna - 15 informatorów. 324
Aneks 3 - Mapy
Mapa 1. Ojczyzna językowa staroobrzędowców w XVII wieku a ich obecne miejsce zamieszkania. 326
Mapa 2. Region suwalsko-augustowski z wyróżnieniem miejscowości, z których pochodzą informatorzy opisani w pracy. 327
Социологические и психологические аспекты двуязычия старообрядцев сувальско-августовского региона (pезюме) 329
Sociological and psychological conditions of bilingualism of the Old Believers in the Suwałki-Augustów region (summary) 339

No reviews

At the moment there is no reviews for this book. You can write your own!!!

Write review

Write your own review

Captcha

Newsletter

If you are interested in receiving news from Wydawnictwo Naukowe UMK, please subscribe to our newsletter.

Dodano do koszyka:

Lorem ipsum