Kategoria: Nauki humanistyczne / Filologia polska / Literaturoznawstwo

Republika Młoda. Poszerzanie pola dzieciństwa

autorzy:

Maciej Wróblewski

Rok wydania:2026 Nr wydania:Wydanie pierwsze Liczba stron:274 ISBN:978-83-231-6396-1 eISBN:978-83-231-6397-8 DOI: https://doi.org/10.12775/978-83-231-6397-8

OPIS

Republika Młoda. Poszerzanie pola dzieciństwa jest polemiką z koncepcją „znikającego dzieciństwa” Neila Postmana. W nowym milenium młodzi ludzie stają się coraz wyraźniej obecni w przestrzeni publicznej dzięki przemianom komunikacyjnym. Zabierają głos w sprawach do tej pory zarezerwowanych niemal wyłącznie dla dorosłych. Bronią określonych wartości i konsolidują się wokół form wspólnotowości, które przybierają kształt cyfrowych „totemów”. Książka proponuje nowe ujęcie literatury dla młodego odbiorcy, analizowanej przez pryzmat trzech kluczowych kategorii: metamorfozy, przemocy i gry społecznej. Dzięki nim możliwe staje się uchwycenie dynamiki Republiki Młodej. Wyłania się ona w ciągu XX stulecia wraz z rytmem przemian komunikacyjnych, których ważnym etapem jest środowisko cyfrowe. Wkroczenie Republiki Młodej na pole publiczne radykalnie przekształca model dzieciństwa, a pośrednio także dorosłości. Zmieniają się trajektorie dojrzewania, relacje międzypokoleniowe i sposoby uczestnictwa w kulturze. Dzieciństwo nie zanika, lecz rozszerza pole swojego działania, stając się jednym z kluczowych podmiotów współczesnej rzeczywistości społecznej.

SPIS TREŚCI WSTĘP / 9

Rozdział 1. Pożegnanie dzieciństwa? / 17
Pola dzieciństwa / 17
Metamorfoza / 26
Przemoc / 31
Gra społeczna / 43
Dzieciństwo i przemiany komunikacyjne / 52
Wnioski / 67

Rozdział 2. Przemoc / 73
Dziecko i obrazy wojny / 73
Dziecięca wojna na emigracji / 89
Wojenne doświadczenie śmierci i żałoby / 103

Rozdział 3. Metamorfoza / 135
W stronę pojęcia metamorfozy / 135
Realistyczne obrazy metamorfozy / 142
Fantastyczne obrazy metamorfozy / 166

Rozdział 4. Gra społeczna / 181
W stronę pojęcia gry społecznej / 181
Gry społeczne Sindbada Żeglarza / 186
Literackie obrazy gry społecznej / 199

Zakończenie: Republika Młoda / 227
Streszczenie / 241
Summary / 249
Spis ilustracji / 255
Nota bibliograficzna / 257
Bibliografia / 259
Indeks osób / 267

Recenzje

Autorzy

Maciej Wróblewski

Maciej Wróblewski – profesor nauk humanistycznych w Katedrze Antropologii Literatury i Nowych Mediów na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, autor sześciu książek naukowych, w tym dwóch skupionych wokół antropologii – Literatura i maszyna (2015) i Doświadczanie dzieciństwa. Studium z antropologii literatury (2019). Opracował i wydał zbiór ponad dwustu wspomnień wojennych młodych Polaków – „…a małe dzieci do ognia wrzucali”. Antologia wypracowań szkolnych (1945–1946) na temat II wojny światowej (2021). We współpracy z prof. Kate Douglas (Flinders University, Australia) przygotował monograficzny numer „International Research in Children’s Literature” poświęcony wojnie (2023). Artykuły publikował m.in. w „Litteraria Copernicana”, „Filoteknosie”, „Literaturze i Kulturze Popularnej”, „Tekstach Drugich”, „Pamiętniku Literackim”, „Children’s Literature in Education”.

Książki autora:

- Zdania – Piosenki – Literatura. Język Polski dla obcokrajowców. Poziom B1.2
- Republika Młoda. Poszerzanie pola dzieciństwa
- Polska proza i poezja po 1989 roku wobec tradycji
- Polska proza i poezja po 1989 roku wobec tradycji
- Jan Rymarkiewicz - dziewiętnastowieczny humanista
- Polonistyczne drogi. Księga jubileuszowa poświęcona profesorowi Władysławowi Sawryckiemu w 70. rocznicę urodzin
- Czytanie przyszłości. Polska fantastyka naukowa dla młodego odbiorcy
- Edukacja polonistyczna w obliczu przemian kulturowych Europy dawniej i dziś
- Człowiek w przestrzeniach szkoły. Studium antropologiczne
- O kondycji człowieka w polskiej literaturze najnowszej
- Literatura i maszyna
- Sztuka dziecięca i młodzieżowa a nowe media
- Teatr i dramat dla dzieci i młodzieży
- Nie tylko Lem. Fantastyka współczesna
- Dziecko w świecie ruchomych obrazów
- Doświadczanie dzieciństwa. Studium z antropologii literatury
- Litteraria Copernicana 4(36)/2020: Tyrmand
- „... a małe dzieci do ognia wrzucali”. Antologia wypracowań szkolnych (1945–1946) na temat II wojny światowej